Home Boot Bemanning Project Fotoalbum Logboek Kortom Contact Links Franšais English


Retour à l' Aperçu général, cliquez ici.

in English Back to the general overview, click here.


Kortom !

Reis- en vaarnota's - Notes de voyage et de navigation - Voyage and Cruising Notes




Hier vatten wij ervaringen samen, geven wij aanduidingen over de verschillende aspecten van onze omzwerving. Kortom is ook een soort prikbord.

en francais Ici nous résumons nos expériences; nous rendons également compte certains aspects e.r.a. notre navigation / voyage. Certains paragraphes en français sont en cours de mise en page.

in English Here we bring together our experiences and some other aspects of our navigation/trip. Some paragraphs in English are under construction



=> 1.de voorbereiding / les préparatifs / the preparations

=> 2.het materiaal / le matériel / the equipment

=> 3.Onze ervaringen i.v.m. de reis door Frankrijk / traversée de la France: expériences (part. trad.) / trip-through-France-experiences (partly trans.)

==> overzicht, sluizen, havens en stopplaatsen / aperçu, écluses ports et haltes nautiques / overview, locks, harbours and stops

=> 4.1 Langs de Franse kust. / le long de la côte française: expériences (part. trad.) / along-the-French-Med-coast-experiences (partly trans.)

==> overzicht, sluizen, havens en stopplaatsen / aperçu, écluses ports et haltes nautiques / overview, locks, harbours and stops

=> 4.2 Langs de Italiaanse kust. / le long de la côte italienne: expériences (part. trad.) / along-the-Italian-Med-coast-experiences (partly trans.)

=> overzicht, sluizen, havens en stopplaatsen / aperçu, écluses ports et haltes nautiques / overview, locks, harbours and stops

=> 4.3 Griekenland. / La Grèce part. trad.) / Greece (partly trans.)

==> overzicht en havens / aperçu et ports / overview and harbours

===> Corfu > Lefkada > Fiskardo

===> Lefkada > Hortó ( Ionian, Corinth gulf, Corinth canal, Saronic gulf, E and N coast of Evia island, Pagasitikos gulf)

=> 4.9. Trips en uitstappen / Petit voyages et exursions / Trips ans excursions.

==> 4.9.1. Lefkas-Athens-Brussel-Nieuwpoort-Brussel-Menton-Venezia-Igoumenitsa-Lefkas, September-November 2008.

==> 4.9.2. Our early spring-trip crossing the mainlanland of Greece, March 2009.

==> 4.9.3 Wintering 2009/2010: Lefkas-Nieuwpoort-Menton-Lefkas, December 2009 - March 2010.

==> 4.9.4. Our three days trip to the Zagorochoria and the Vikos Gorges ( 7-9 June 2010).

==> 4.9.5. Our trip to the Peloponnisos - the Mani, the capes, Mistras, Monemvasia, Vathy, Epidavros, Nafplio, Poros (Oktober 2010)

==> 4.9.6 Wintering 2010/2011: Lefkas => Menton => Nieuwpoort (25 October - 4 November 2010) => Lefkas (25-28 March 2011).

==> 4.9.7. Our five days trip to Kalarrytes ( 24-28 June 2011).

==> 4.9.8 Wintering 2011/2012: Lefkas => Nieuwpoort (14-17 October 2011) => Lefkas via Padova (I) and Venice (22-26 March 2012)

==> 4.9.9 Wintering routes ( from autumn 2012 ) - autumn: Hortó => Nieuwpoort -spring: Nieuwpoort => Horto via PADOVA (I)

=> 5. Over afmeren op lazy-line / amarrage sur pendille / berthing and lazy-lines.

=> 6. Een goede loopplank / une bonne passerelle / a useful boarding gangway.

=> 7. Bibliografie / bibliographie / bibliografie.

=> 8. Gluten-vrij eten en koken aan boord / Notre cuisine sans gluten à bord / Glutenfree cooking on board

=> 9. In ons uitgavenboek ... / Dans notre livre des dépenses ... / In our budget-book ...

=> 10.Internet & mobile phone.

=> 11. Weer en weerberichten / Le temps et les prévisions météo / Weather and weather forecast

=> 12. Goed geinformeerd blijven / Etre toujours bien informé / Being always well informed

=> 13. Reizen (info's) / Voyager (infos) / Travelling (infos)

zie ook links / voir aussi liens / see also links => "Links"

en francais Retour à l' Aperçu général, cliquez ici.

in English Back to the general overview, click here.











( from 2018 )


The yearly stamp must be obtained at the port police offices

- before the ( expiry ) date of the previous stamp ( cases of 500 euros fines are reported )

- by delivery of the application form ( ΑΙΤΗΣΗ ) obtained at the port police office

- by submitting the original boat documents AND by delivery of the copies of : registration document + insurance certificate incl. the special document for Greece + the ICC + ID card or passport

- in case of more than one boat owner, ( all ) copies and application form for each owner


Our experience

UPDATE November 2017 :

Our request at the Port police office in VOLOS to get a stamps before leaving for the winter and to avoid a possible delay next year if we should reach Greece later than the limit date for the renewing of the stamp ( !!! ) of our DEKPA, has been refused by the coast-guard officer ... as it seemed her toο early ... " let's say in two or three months ... " - a very personal interpretation in the chaotic, and self feeding labyrinth of the Greek bureaucraty ... while in LEFKADA the stamp has been done in comparable circumstancies ! Τι θα κανουμε ? !

UPDATE April 2018 :

After a lot of discussions with the port police in VOLOS and contacts with other CA-members and a last meeting with the ( also well speaking French ) port police / tourist officer ( 24213.53830 ) it is clear that the procedure for the yearly stamp is now still more complicated by still more paperwork ( the yearly submit of boat document copies ) but ... unavoidable !

If - finaly - Greece is, by this too, on the way to shoot in her own feet, is at this moment an open question, but the risk exists that the bureaucracy will at the end stifle any hope for this country !




- for all boats of 7 m LOA and more, a DEKPA is required

- all previous versions of DEKPA expire on the 01/01/2017, making a new DEKPA should be requested

- procedure ( NEW!!! )

important update: for obtaining the DEKPA non-Greeks must no longer have a so-called tax number Α. Φ. Μ.

1. requesting a DEKPA at the port police/coast guards office when presenting the original boat papers the applicant will receive two forms; the first form should be completed by the applicant for the DEKPA (the form is bilingual GR/ENG and should be filled up with the identity information of the applicant (here you can possibly fill in your tax number Α.Φ.Μ.) and the identification data of the vessel ( if more than one person own the vessel then for each owner a form has to be filled up); the second form is in fact a request document for obtaining a eΠαραβολο authorization (e-Paravolo: electronic administrative fee) that has to be withdrawn at the ΚΕΠ ( KEP : administrative assistance service to citizens )

2. at the ΚΕΠ submitting the request document and his identity card or passport ( in the case of more than one owner, one of them ) - the applicant will get (immediately! ) the eΠαραβολο document with which he can pay the amount of 50.00 euros in the bank of his choice

3. the applicant returns to the port police/coast guards office to introduce his DEKPA request, presenting the bank receipt and the eΠαραβολο, the photocopies of the required documents ( identity card/passport, ICC, registration document of the boat, certificate of insurance ) and the duly completed form concerning the applicant and the boat

Our experience ( spring 2017 ) : we passed through the whole procedure in VOLOS in about two and a half hours, we had luck at the ΚΕΠ - we realized it only when we saw the long queue behind us - , making the photocopies in a very well equipped print centre close to the ΚΕΠ went smoothly - we made spare copies of any document (you never know here ! ), in the ALFA bank the queue for the four ΤΑΜΕΙΟ counters was quite short (we first entered into three other banks, but we were desperate when we saw the huge number of waiting people !) , we were the only visitors at the coast guards office and the competent young lady was to the point in fluent English! Due to the long Greek Easter weekend, we have to wait a whole week before we can pick up the DEKPA document ...



At the end of last year it seemed that finally, after many delays the CRUISING TAX could be a reality from the 1st of JANUARY 2018. But finally in spring 2018 nobody speeks anymore about it ...


From what we have read - mainly thanks to the CRUISING ASSOCIATION, https://www.theca.org.uk/home - we understand that these should be the amounts and the conditions / the way the new tax " should " be paid if it is implemented ... on one day .

- all private pleasure and commercial boats - irrespective of their flag - within the Greek territorial waters

- idle boats are exempted

- the tax is calculated on current annual or current monthly basis

LOA up to 8 m: EUR 20 / month ( from 7 m ? )
LOA over 8 m and up to 10 m: EUR 30 / month
LOA over 10 m and up to 12 m: EUR 40 / month
LOA over 12 m: EUR 10 / metre / month

- discount 50% for the commercial boats and cruise ships subject to exclusive commercial use.
- discount 10% if the tax is paid on December or January for 1 whole year.

- the tax is to be paid at the port police office ( perhaps by the same way as the DEKPA ) or the tax office or the customs office.

- the paid tax is valid for multiple entrance during the period paid

-if the tax is not paid : prohibition of navigation + fines :
LOA over 7 m and up to 8 m: EUR 240
LOA over 8 m and up to 10 m: EUR 360
LOA over 10 m and up to 12 m: EUR 480
LOA over 12 m: EUR 1500


====> More information see website Cruising Association ( http://www.theca.org.uk/news/greektax ) - a high recommended membership for every cruising sailor !


( REGULARLY UPDATED ) ===========================================================================================================

And still ...

SUNSAILBASE MILINA/VATHOUDI CLOSED: Due to changes in the Sunsail-offer in Greece the base of Milina-Vathoudi is closed since 2014. The pontoons inc. water- and power supplies, and showers have been removed.

NEW: A&C YACHTING MILINA: The former managers of the base, Andy and Christine, have started in 2014 their own charter company; they are operating with two boats based in the small harbour of Milina: A&C Yachting Milina ( http://www.ac-yachtingmilina.com ); they provide also technical support, engine repairs, diving works like mooring maintenance etc., and assistance Tel:  +30 2423 065597, Mobile:  +30 693 7262731

MILINA: At the present time limited water and power supplies only in this small harbour.



an other - significant ! - experience with the Greek bureaucracy

The so-called taxnumber Α. Φ. Μ. [A.F.M.] is a national number (in Belgium the identification number in the National Register of Natural Persons is officially called national register number ) or - in some countries - a social security number. From the age of 18 years all Greeks have the obligation to get a taxnumber

The Α. Φ. Μ. [A.F.M.] consists of 9 digits.

Until a few years ago, a taxsnumber was not required for a non-resident foreigner who was staying in Greece little longer than a short touristic period but not involved by contractual services (e.g. a phone and or internet account ). In matters where a taxnumber was required, for example to obtain a DEKPA before the 1st of January 2017 , it was allowed - and it's still - to fulfil some formalities with the help of a willing Greek friend.

So our Greek friend accompanied us in Volos, first to the Office of the Port Police/Coastguard to fill up the request form, then to the Tax Office in order to pay the tax of 29.35 euro. A temporary and to this matter limited statement for the use of his taxnumber saved us the procedure to obtain a personal taxnumber.

The whole issue of tax discipline and tax collection has, however, led to the fact that a personal taxnumber is more and more required: so for the conclusion of a contract e.g. with an internet and / or mobile/phone provider, when renting a house or apartment, to purchase an insurance, in order to register a vessel under Greek flag or a motor vehicle, and even to pay a fine. In short, in most contractual issues or actions when the Greek administration is directly or indirectly involved.

In 2008 arriving in Greece after our Italian coasts sailings we could get a VODAFONE internet account only by Direct debit of our credit card without having a personal taxnumber but by providing also a cruising statement issued for this purpose by the K&G marina in Corfu. The other phone and internet providers - COSMOTE, WIND - required a private taxnumber.

How it works:

- visiting a local tax office, department Delivery Taxnumbers Α. Φ. Μ. [A.F.M.] with our ID card or passport

- filling up the monolingual-Greek form

- being accompanied by a free chosen Greek representative or submitting a (legalized) certificate containing his identity data; the representative must be registered in the tax area ( e.g. Magnesia ) where the taxnumber is requested ( e.g. Volos ); in fact the representative acts as an known and having his home in Greece contact person for the administration




1.de voorbereiding / les préparatifs / the preparations:

Sinds vorig jaar hebben we een losbladig mapje aangelegd waarin de hele materiële voorbereiding genoteerd wordt; steeds aangevuld is dit ons extern geheugen, dat steeds ook met ons meegaat. Een tweede map is bestemd voor de inhoudelijke voorbereiding: wij verzamelen er - sinds enkele jaren - alle documenten in die o.i. nuttig kunnen zijn, waaronder heel wat raadgevingen/ervaringen van vertrekkers, geplukt van het internet, ook documenten van de toeristische diensten van Frankrijk, Italië en Griekenland, en de gegevens van de V.N.F (Franse kanalen), ook artikelen uit zeiltijdschriften en reisverslagen vinden hier hun plaats.

De organisatie van het thuisfront tijdens onze afwezigheid bekommert ons erg: daarom vergt dit heel wat energie en aandacht. Ook administratief willen we alles goed regelen. Slechte of onduidelijke afspraken kunnen niet alleen oorzaak zijn van vermijdbare en dus nutteloze problemen, ze zijn vooral een aanleiding tot onrust. Alles kan je echter niet voorzien. Alhoewel wij zinnens zijn in Europa te blijven, verkiezen wij toch internationale paspoorten aan te vragen. Uit ervaring weten wij dat dit handiger is dan de identiteitskaart bij havenformaliteiten en controles. Wij sluiten ook een vrij volledige reisbijstandsverzekering af bij EuropAssistance, niet goedkoop (juli 2007 Prestige, 189 euro, 6 maand buitenland inbegrepen + 59 euro/pers./bijk.maand buitenland) maar je weet maar nooit. Wij besteden ook veel aandacht aan de vereiste bootdocumenten en vaarbewijzen. Wij stellen weer eens vast dat in Europa nog veel niet sluitend geregeld is en dat ook België het voor ons niet eenvoudiger maakt!

update juni 2009: bij de EuropAssistance Prestige verzekering moet na zes maanden buitenland, begrepen in het jaarabonnement, een supplement voor bijkomende maanden buitenland betaald worden zolang men niet voor een periode van minstens 21 dagen naar België terugkeert, en dit ook wanneer het jaarabonnement intussen verlengd werd. Na de (tijdelijke) terugkeer naar België geniet men opnieuw van de dekking voor 6 maand buitenland begrepen in het jaarabonnement. Het verdient dus aanbeveling zich hieromtrent goed en expliciet te laten informeren door Europ-Assistance, om onaangename verrassingen te vermijden!

Voor de boot hebben wij een erg uitgebreide lijst opgesteld met reserveonderdelen en wisselstukken: geruststellend was het hierbij te kunnen rekenen op de raadgevingen en medewerking van werf en tuiger. Ook hier hebben wij getracht een handig overzicht op te stellen die ons moet toelaten niet alleen te vinden wat we zoeken - het zal je maar in moeilijke omstandigheden overkomen - maar ook onze "reserves" te kennen! Aangezien de kanalentocht onze weliswaar slechts 2 jaar oude motor toch behoorlijk op de proef zal stellen hebben wij naast het noodzakelijke voor het onderhoud ook heel wat onderdelen mee voor herstellingen aan het (eenvoudige) koelsysteem, wij hebben zelfs een kant-en-klaar te monteren waterpomp mee! Maar dat ene stukje dat we niet meehebben...

Aan de hand van de pilots en kaarten hebben wij getracht voldoende inzicht te verwerven over onze vaargebieden zodat wij vlot een concrete planning kunnen opstellen en deze aanpassen aan wijzigende omstandigheden.De tocht langs de kanalen is zo goed als mogelijk voorbereid maar er blijven toch veel vragen: binnenwateren zijn voor ons toch nooit de leukste speeltuin geweest! Wij hebben er altijd de horizon gemist!


en francais Depuis l'année passé (2006) nous notons toute la préparation matérielle dans un petit documentaire à feuilles détachées, toujours à portée de main: constamment complété il est notre mémoire externe; dans un deuxième documentaire nous rassemblons - depuis quelques années - tout ce qui nous semble pouvoir être utile: conseils et expériences, souvent trouvés sur la toile, pages des services touristiques - français, italiens et grecs, les données des VNF (e.r. les canaux), articles et récits de croisières de magazines de voile ...

L'organisation de notre "base arrière" - e.a. notre domicile - exige largement notre attention. Sur le plan administratif aussi nous voulons tout bien régler afin d'éviter non seulement d'inutiles problèmes mais surtout une constante inquiétude. Bien que nous comptions rester en Europe nous préférons tout de même nous munir de passeports internationaux. Par expérience nous savons que le passeport est plus pratique que la carte d'identité lors de formalités portuaires et lors de contrôles. Nous souscrivons égalent une bonne "Assurance assistance voyage" auprès d'EuropAssistance (Prestige, 189 euro incl. 6 mois étranger + 59 euro/pers./mois suppl. étranger) onéreuse, mais sait-on jamais! Nous accordons également beaucoup d'attention aux documents exigés ainsi qu'aux certificats et brevets de navigation. Une fois de plus nous constatons que l'harmonisation européenne est encore illusoire et que la Belgique ne nous simplifie pas les choses!

mise à jour juin 2009: l'assurance EuropAssistance Prestige couvre six mois de séjour à l'étranger, cette période peut être prolongée moyennant paiement du supplément mensuel par personne et ceci aussi longtemps qu'un retour en Belgique d'au moins 21 jours n'a pas été effectué; la prolongation de l'abonnement annuel n'a aucune influence sur cette obligation. Après le retour (temporaire) en Belgique la couverture de six mois à l'étranger comprise dans l'abonnement annuel prend à nouveau effet. Il est donc vivement conseillé de se faire bien et explicitement expliquer cette clause par EuropAssistance, afin d'éviter de désagréables surprises!

Pour le bateau nous avons établi une longue des pièces; il était rassurant d'être conseillé par le chantier et l'accastilleur. Nous avons également essayé de disposer d'une liste rapidement consultable mais également de connaître les pièce de rechange, de tout bien repérer car se mettre à chercher quand il y urgence n'est pas fait pour arranger les choses ... certainement pas par gros temps ... et les problèmes s'invitent souvent ensemble! La traversée de la France par les canaux mettra notre petit moteur - bien que neuf d'il y a deux ans - à rude épreuve: aussi avons-nous non seulement tout le nécessaire pour l'entretien périodique du moteur mais également les pièces de rechange pour le système de refroidissement, une pompe complète prête à être montée à portée de main! Mais il y aura peut-être cette petite pièce qui manquera ... .

L'étude sérieuse des pilotes et des cartes nous a permis de mieux connaître nos régions de navigation: ainsi avons-nous pu établir un planning assez concret et l'adapter aux circonstances changeantes. La traversée par les canaux a été préparée de notre mieux mais de nombreuses questions subsistent: les eaux intérieures n'ont jamais été notre jardin de prédilection! L 'horizon nous y a toujours manqué!


in English Since last year (2006) we note our planning and material preparations in a within reach portfolio, constantly completed it's our extern memory; in a second portfolio we assemble - since a few years - everything that can be useful: advices and experiences from cruising people - mostly from internet sites -, official tourist information from the Offices - France, Italy, Greece -, the VNF canal information, cruising note, reports and stories from sailing magazines ...

The organisation of our "home front" takes our attention: on those matters we want to avoid not only useless problems but most of all the worries. Although we planned to stay in Europe we prefer to have international passports: we know from experience that a passport is more adequate than our identity card on harbour police formalities and controls. We subscribe also a complete Travel Assistance Insurance (EuropAssistance - Prestige, 189 euro inc. 6 months abroad + 59 euro/pers./month extra abroad

update JUNE 2009: this extra amount/month/ person has to be paid till a min. 21 days return to Belgium, the renewal of the annual contract has no influence on this obligation, but after this return to Belgium there is again a 6 months foreign country cover included in the annual contract. So it's very important to get the right and complete information about this limit and obligation ) this all is not cheap, but you never know! We also accord much attention on all the required documents and navigation certificates. Once more we make the experience: E.U. harmonisation is still far away and Belgium makes things, for us, more complicated!

For the boat we have a long list of spare parts; it was reassuring to be advised by the yard and by the rigging and sailmaker. We also tried to have a quickly available overview list but also to have a good knowledge of the spare parts , to find easily our way in all these technical matters, because searching in urgency or emergency cases is not made to make things easier certainly not by stormy weather and the problems invite each other often together! The crossing of France by the canals will ask a lot of our only 2 years old small engine: so we have not only what we need for the periodic maintenance of the engine but also all the spare parts for the cooling system, a complete pump ready to be mounted! But there will perhaps always be this small part which will miss.

The serious study of the pilots and the charts allowed us to know better our future regions of navigation: so we were able to establish a rather concrete planning adaptable to the changing circumstances. The crossing by canals was prepared of our best but numerous questions remain: inshore waters were never our garden of preference! We missed always the horizon!




2.het materiaal / le matériel / the equipment

2.1. kaarten en pilots voor de navigatie / Cartes et pilotes / Charts and pilots (zie ook 7.Bibliografie / voir également 7. Bibliographie / see also 7. Bibliografie)

2.1.1. in de kanalen / canaux / canals:

We raadplegen de (toch) wat verouderde The channel to the Med van DEREK BOWSKILL; hij bevat nog bruikbare overzichten en is handig voor de routeplanning, het overige zullen wij varend beoordelen! Daarnaast hebben wij de Navicarte Guides de Navigation Fluviale gekocht nrs 14 Nord-Pas-de-Calais, 24 Picardie,en 8 Champagne Ardenne evenals de overzichtskaart 21; vermits Saône en Rhône in herdruk zijn vonden wie in de Carto-Guide fluvial Chagnon nr 6 Saône en in de Carto-Guide Vagnon nr 5 Rhône goede alternatieven - zo denken wij toch; dit wordt in het gebruik bevestigd, en uiteindelijk vinden wij ze zelfs beter. Bij de Voies Navigables de France (V.N.F) kregen wij heel wat informatie i.v.m. stremmingen, bedieningsuren, administratieve verplichtingen - Gids voor de Pleziervaart (Nl-talig!) - toen wij ons vaarvignet aankochten in het agentschap in Duinkerke (104 euro voor onze boot /4 - opeenvolgende - maanden). Bijzonder nuttig is de VNF-internetsite, zie onze "LINKS".

en francais Nous consultons The channel to the Med van DEREK BOWSKILL; un peu vieilli, il contient néanmoins des aperçus utilisables: pour planifier les itinéraires il peut être utile, en ce qui concerne le reste, nous verrons! Nous disposons aussi des Navicarte Guides de Navigation Fluviale n° 14 Nord-Pas-de-Calais, n° 24 P Picardie, et n° 8 Champagne Ardenne ainsi que de la carte générale n° 21; comme Saône et Rhöne sont en réimpression le Carto-Guide fluvial Chagnon n° 6 Saône et le Carto-Guide Vagnon n° 5 Rhône constituent à notre avis de bonnes alternatives - à l'usage ceci se confirmera et nous les jugerons même préférables. Auprès des Voies Navigables de France (V.N.F) nous trouvons toutes les informations concernant le chômages, les horaires, les obligations administratives (VNF: Guide pour la Plaisance - Gids voor de Pleziervaart (en trad. néerl.!) lorsque nous avons acheté notre vignette à l'Agence de Dunkerque ( 104 euro pour notre bateau/ 4 mois consécutifs). Très utile: le site VNF, voir nos liens, "LINKS".

in English We consult DEREK BOWSKILL 's The channel to the Med , a little bit (!) dated but contains still useful surveys and is suitable for planning; we use also Navicarte Guides de Navigation Fluviale: 14 Nord-Pas-de-Calais, 24 Picardie, and 8 Champagne Ardenne and the passage chart 21; Saône and Rhöne were in reprint so we found good alternatives in the Carto-Guide fluvial Chagnon 6 Saône and in the Carto-Guide Vagnon 5 Rhône. At de Voies Navigables de France (V.N.F) we got a lot of information (interruptions, lock opening hours, administrative obligations ... and the VNF, Guide pour la Plaisance, also in English, when we bought our "Vignette" (passage fees for our boat 104 euro / 4 successive months) in the office in Dunkerque. Very useful: the VNF-internet site, see our "LINKS".


2.1.2. in de Middellandse Zee / en Méditerranée / in the Med:

ROD HEIKELL, Mediterranean France & Corsica Pilot, Imray, 2002, Italian Waters Pilot, Imray, 2006, Greek Waters Pilot, Imray, 2004 (updates: www.imray.com)

Mediterranean Cruising Handbook, Imray, 2004; deze pilots die jaarlijks een gratis beschikbare update krijgen - zie de internetsite van de uitgever -, zijn o.i. onmisbaar.

Daarnaast hebben wij de Pilote Côtier nr 1 Marseille-Gênes en de BlocMarine Méditerranée aangeschaft.

Zoals elk jaar hebben wij ook de Reeds 2007, Adlard Coles Nautical, als naslagwerk aan boord maar niet echt nuttig voor ons gebied, met uitzondering van de Tide tables van Gibraltar ( o.a. voor de doortocht van de Straat van Messina)!

Papieren zeekaarten hebben wij van Imray, terwijl wij de recente elektronische Navionics kaart (www.navionicx.com) Medit & Black See hebben aangeschaft voor gebruik op onze laptop (met kaartlezer) en op de Raymarine Plotter 435i (°03/2008) .

Als overzichtskaart gebruiken we de Imray Chart M10 WGS84 Western Mediterranean 1:2.750.000 (www.imray.com)

Voor de Franse kust: Imray Chart M15 WGS84 Marseille to Genova & Calvi 1:450.000 (www.imray.com); in de BlocMarine zijn 6-mijl kustnavigatiekaarten WGS 84 1: 80.000 van Navicarte opgenomen van Banyuls-sur-mer tot San Remo en Corsica.

Voor de Italiaanse kusten: Tides End ltd - Bellingham 2/3 size chart reproductions (in folios): portfolio 520 Italy - Cannes to Brindisi (Med.side only) 33 kaarten (on-line besteld www.tidesend.com, $163,00 en $62.12 portkosten + FEDEX 32 euro!!!, FedEx 4 dagen leveringstermijn p/a MENTON-GARAVAN "capitainerie")

Voor de Griekse kusten: Imray Charts G1 Mainland Greece and the Peloponnisos (Passage Chart) WGS 84, 1:729.000, G2 Aegean Sea (North Part) (Passage Chart) WGS 84, 1:720.50 0, G11 Nísos Kérkira to Nísos Levkas, WGS 84, 1:185.000, G12 Nísos Levkas to Nísos Zákinthos, WGS 84, 1:190.000, G121 The Inland Sea WGS 84, 1:95.000, (G11, G12 & G121, on-line www.imray.com £41,85 en £6,00 verzendkosten , 3 dagen leveringstermijn p/a Capitainerie MENTON-GARAVAN.

Op Corfu ( Gouvia Marina, shipchandler) hebben we de alleen in Griekenland beschikbare ( of via de on-line shop ) tweetalige - Grieks en Engels - Greece, sea guide, Volume III van NICOLAS D.ELIAS, Glyfada GR, Eagle, Ray, 1997, 2nd ed. 2002, updated 2008, aangeschaft ( 90,-euro); deze pilots bevatten naast erg gedetailleerde navigatiekaarten veel informatie betreffende de navigatie, de meteorologische bijzonderheden ( bv. bijz. windsit. aan kapen, grote baaien, engten, enz. ook tijdens de winter! - op de kaaten aangeduid), nuttige aanduidingen voor diensten, uitrustingen in haven(tje)s, ankerplaatsen, scheepsherstelling, enz. Volume III: Ionian Sea - Peloponnissos (excluding the eastern coast) - south and westcoast of the Mainland www.eagleray.gr;

Voor het verder verloop van de reis schaften we in Lefkas ( Paleros shop, at Marina Lefkadas), na bestelling, twee andere delen aan: Volume II, part. 1: N Evia (apart from Petalion Gulf), Eastern and Northern coasts of Mainland, North Sporades, N. Thassos and N Samothraki, 2nd edition 2007, updated 2008-9en Volume I: Argosaaronikos, Kytthira, Kyklades, Kriti, Astypalaiade Pelopponesos (excl. E-kust), de S en W kust van het vasteland, 3th edition (corrected) 2004, updated 2008-9. Vergelijk de prijzen en datum uitgave en updates in de handel want deze pilots kunnen eventueel (goedkoper, en recenter) besteld worden via de website van de uitgever www.eagleray.gr

Michelin wegenkaarten van Frankrijk, Italië en Griekenland evenals de detail-kaartjes van onze Griekse-eilanden bezoeken - met persoonlijke aantekeningen!- vervolledigen voorlopig onze verzameling. ( zie ook verder 7. Bibliografie / bibliographie / bibliografie. )

en francais

ROD HEIKELL Mediterranean France & Corsica Pilot, Imray, 2002, Italian Waters Pilot, Imray, 2006, Greek Waters Pilot, Imray, 2004

Mediterranean Cruising Handbook, Imray, 2004;

Ces pilotes ( dont il existe une traduction française ) sont indispensables; ils offrent des mises à jour annuelles gratuites - pour les éditions en anglais voir le site internet de l'éditeur Imray, www.imray.com..

Nous disposons également du Pilote Côtier nr 1 Marseille-Gênes et du BlocMarine Méditerranée.

Comme chaque année nous achetons le Reeds, Adlard Coles Nautical, comme ouvrage de référence à bord; les tables, dont les tables des marées pour Gibraltar ( e.a. lors du passage du Détroit de Messine ) se révéleront utiles!

Nous disposons des cartes en papier Imray, ainsi que de la carte électronique Navionics (www.navionicx.com) Medit & Black See pour l'utilisation avec lecteur de carte sur notre ordinateur portable et sur notre routeur Raymarine Plotter 435i (°03/2008) .

Pour une vue d'ensemble nous utilisons la carte Imray Chart M10 WGS84 Western Mediterranean 1:2.750.000 (www.imray.com)

Pour les côtes de la France méditerranéenne: Imray Chart M15 WGS84 Marseille to Genova & Calvi 1:450.000 (www.imray.com); le BlocMarine contient les cartes pour la navigation côtière ( 6-milles) WGS 84 1: 80.000 de Navicarte de Banyuls-sur-mer jusqu'à San Remo ainsi que la Corse.

Pour les côtes italiennes: Tides End ltd - Bellingham 2/3 size chart reproductions (in folios): portfolio 520 Italy - Cannes to Brindisi (Med.side only) 33 charts (commande en ligne www.tidesend.com, $163,00 et $62.12 frais d'expédition, FedEx livraison en 4 jours + facture FEDEX 32 euros!!! p/a à MENTON-GARAVAN "capitainerie",)

Pour les côtes grecques: Imray Charts G1 Mainland Greece and the Peloponnisos (Passage Chart) WGS 84, 1:729.000, G2 Aegean Sea (North Part) (Passage Chart) WGS 84, 1:720.50 0, G11 Nísos Kérkira to Nísos Levkas, WGS 84, 1:185.000, G12 Nísos Levkas to Nísos Zákinthos, WGS 84, 1:190.000, G121 The Inland Sea WGS 84, 1:95.000, (G11, G12 & G121, on-line £41,85 and £6,00 carriage, 3 days delivery p/a at MENTON-GARAVAN "capitainerie", www.tidesend.com)

A Corfou ( Gouvia marina, shipchandler ) nous avons acheté le pilote bilingue grec/anglais10-feb-19reece, sea guide, Volume III van NICOLAS D.ELIAS, Glyfada GR, Eagle, Ray, 1997, 2nd ed. 2002, mise à jour 2008, ( 90,-euros); ces pilotes contiennent outre les cartes très détaillées des informations très fournies concernant la navigation, les particularités météo ( bv. phénomènes part. aux caps, grandes baies, détroits, hiver compris! - mentionnées sur les cartes), indications utiles des services, équipements,( h'las pas toujours à jour) chantiers, etc. Volume III: Ionian Sea - Peloponnissos (excluding the eastern coast) - south and westcoast of the Mainland www.eagleray.gr; pour la suite de notre voyage nous acquerrons à Lefkas ( Paleros shop, at Marina Lefkadas), après commande, les deux autres volumes: Volume II, part. 1: N Evia (apart from Petalion Gulf), Eastern and Northern coasts of Mainland, North Sporades, N. Thassos and N Samothraki, 2nd edition 2007, updated 2008-9en Volume I: Argosaaronikos, Kytthira, Kyklades, Kriti, Astypalaiade Pelopponesos (excl. côte est ), les côtes sud et ouest du continent, 3th edition (corrected) 2004, updated 2008-9. Comparez prix et dates d'édition et mise à jour en magasin car ces pilotes peuvent le cas échéant être commandés (moins cher et plus récents!) en ligne sur le site de l'éditeur www.eagleray.gr

Les cartes routières Michelin de France , Italie et Grèce ainsi que des cartes détaillés avec nos annotations personnelles lors de nos visitent dans les îles complètent provisoirement notre collection. ( voir également plus bas 7. Bibliografie / bibliographie / bibliografie. )


in English

ROD HEIKELL Mediterranean France & Corsica Pilot, Imray, 2002, Italian Waters Pilot, Imray, 2006, Greek Waters Pilot, Imray, 2004 (updates: www.imray.com )

Mediterranean Cruising Handbook, Imray, 2004; twice yearly free updates (www.imray.com)

We have also on board: the French Pilote Côtier nr 1 Marseille-Gênes and the BlocMarine Méditerranée.

Like every year we buy the Reeds, Adlard Coles Nautical, a reference and basic book on board, of course only the time tables for Gibraltar were useful here ( e.g. on the passage of Messina Street )!

We have also the paper chart of Imray, and the electronic Navionics chart (www.navionicx.com) Medit & Black See for use on our laptop (with card reader) and on our Raymarine Plotter 435i (°03/2008) .

For the general overview we use the passage chart Imray Chart M10 WGS84 Western Mediterranean 1:2.750.000 (www.imray.com)

For the coasts of the French Med: Imray Chart M15 WGS84 Marseille to Genova & Calvi 1:450.000 (www.imray.com); the BlocMarine contains the charts for coastal navigation ( 6-milles) WGS 84 1: 80.000 of Navicarte from Banyuls-sur-mer to San Remo and Corsica.

For the Italian coasts: Tides End ltd - Bellingham 2/3 size chart reproductions (in folios): portfolio 520 Italy - Cannes to Brindisi (Med.side only) 33 charts (on-line www.tidesend.com, $163,00 and $62.12 carriage + 32 euros FedEx, FedEx 4 days delivery p/a at MENTON-GARAVAN "capitainerie",)

For Greece we have Imray Charts G1 Mainland Greece and the Peloponnisos (Passage Chart) WGS 84, 1:729.000, G2 Aegean Sea (North Part) (Passage Chart) WGS 84, 1:720.50 0, G11 Nísos Kérkira to Nísos Levkas, WGS 84, 1:185.000, G12 Nísos Levkas to Nísos Zákinthos, WGS 84, 1:190.000, G121 The Inland Sea WGS 84, 1:95.000, (G11, G12 & G121, on-line www.imray.com £41,85 and £6,00 carriage, 3 days delivery p/a at MENTON-GARAVAN "capitainerie", ).

On Corfu island ( Gouvia Marina, shipchandler ) we bought the Greek/English pilot Greece, sea guide, Volume III van NICOLAS D.ELIAS, Glyfada GR, Eagle, Ray, 1997, 2nd ed. 2002, updated 2008, ( 90,-euros); these pilots contain not only very detailed charts (e.g. of harbours), but also a lot of useful information about navigation, weather (e.g. sit.part. at capes, large bays, streets, incl. in winter! - mentioned on the charts), useful indications about services, equipments and facilities (but not always enough updated), yards, touristic information, history, etc. Volume III: Ionian Sea - Peloponnisos (excluding the eastern coast) - south and westcoast of the Mainland www.eagleray.gr; for the continuation of our voyage we ordered at Lefkas ( Paleros shop, at Marina Lefkadas), two other pilots: Volume II, part. 1: N Evia (apart from Petalion Gulf), Eastern and Northern coasts of Mainland, North Sporades, N. Thassos and N Samothraki, 2nd edition 2007, updated 2008-9 and Volume I: Argosaaronikos, Kytthira, Kyklades, Kriti, Astypalaiade Pelopponesos (excl. E-coast ), S and W coasts of the mainland, 3th edition (corrected) 2004, updated 2008-9. Not so easy to find outside of Greece, compare prices and edition updates in shops, because perhaps they can be ordered, cheaper and more recent, on-line at the editors website www.eagleray.gr

We have also the Michelin road maps of France , Italy and Greece and local maps with our notes of our island trips ( see also 7. Bibliografie / bibliographie / bibliografie. )


2.2. uitrusting /l'équipement/ the equipment.

(bij vertrek uit Nieuwpoort)

Voor de tocht door de kanalen moeten wij de boot extra beschermen. De veel gebruikte autobanden - als ze al toegelaten zijn - vormen een zware belasting voor de reling en zijn, zelfs ingetaped, toch erg agressief voor onze nieuw geverfde romp. Kaat wil beschermdoeken over praktisch de hele lengte tussen de romp en de aaneen bevestigde stootwillen: op oude dikke zeildoek worden aan de binnenzijde oude badhanddoeken gestikt, deze zullen wrijving op de romp moeten opvangen. Stootwillen vormen dan één horizontale "worst ": bedoeling is ervoor te zorgen dat de fenders niet "tollen".. Extra bescherming aan voor- en achterschip vervolledigen ons systeem. Benieuwd of en hoe het werkt! De mast rust op drie punten: een houten dwarsbalk op de preekstoel, een regelbare aluminium "poot" in de mastvoet, bevestigd met de mastbout, een hogere regelbare steun met mastje met bevestigingspunten op de hekstoel. Op het mastje een toplicht en een VHF-antenne.

Wij hebben ons een handheld marifoon aangeschaft, een tweede GPS - eveneens handheld. Twee GSM's één met Belgisch abonnement (GPRS/Vodafone met aansluiting op onze Wifi-laptop met kaartlezer voor Navionics zeekaarten ) en één met - nu eerst - Franse SFR-kaart, plus een reserve toestel. Om de kosten voor internetaansluiting ( weerkaarten, emails en het bijhouden van de website ) zullen wij zoals tijdens onze vorige reizen op zoek gaan naar zgn. internetpunten en internet/cybercafés; meer en meer cafés bieden ook (beperkte) wifi-mogelijkheden aan voor consumerende klanten, zo leerde onze ervaring. ( update 2008: in Menton hebben wij een Raymarine plotter 435i en een WIBE-ontvanger met ingebouwde barograaf voor o.a. de DWD-Fax & Engelse Northwood Fax weerkaarten geplaatst ). Vanaf het eiland Elba hebben we internetverbinding aan boord met een 3G/ USB stick ( zie onder 10. Internet & mobile phone.) .

Naast onze watertank van 160 liter, hebben wij 2 plooibare jerrycans van elk 20 liter, een 5 liter fles mineraalwater en een zestal flessen van 1,5 liter, die wij steeds aanvullen; voor warm water zijn wij afhankelijk van de gekende zwart plastieken "zonne-zakken" die eveneens voor het douchen dienen; ervaring uit Griekenland-reizen leert dat het opletten is geblazen want het water wordt er wel heel heet in! Wij hebben ook twee platte Gardena-slang-haspels mee van elk 25m (+ koppelstuk & Y aansluiting).

Wij hebben een 12V/ 220V omvormer voor het (beperkt) opladen van allerlei batterijtjes; de twee zonnepanelen, één vast op de opbouw en één (groot , verplaatsbaar) ) Uni-solar 32 geven samen gemiddeld 3,5 ampère bij onze test in het al te zonne-arme Nieuwpoort. Tijdens onze vorige reizen bleek ons vast zonnepaneel voldoende om de batterijen op peil te houden. Bij ankeren gaat wel de elektrische waterpomp uit en gebruiken wij de voetpomp!

De aanvallen van muggen hopen wij zoals vroeger in Griekenland grotendeels te kunnen afslaan met langzaam opbrandende "spirelli's" - Eric's grootmoeder placht deze al te gebruiken om haar kleinkinderen een onrustige muggennacht te besparen - en de bekende verdampers. Om de schadelijke effecten te beperken blijft er goede permanente verluchting: een hor sluit het vluchtluik af en een (tropisch) muggennet sluit de kuiptoegang af.

update 2007: tijdens de kanalentocht kopen we bij de apotheker een lotion tegen steekvliegen ( op sommige plaatsen - moerassige omgeving, grote stallingen enz. een echte plaag) en muggen; update 2008: in Cala Galera, Italië, schaffen we, bij de apotheker in de marina, een op batterijtjes werkende verdamper voor anti-muggen plaketjes; update 2009: in Griekenland gebruiken we hydraterende crème op basis van citronella die we bij elke apotheker vinden, en citronella kaarsjes in de (open) kuip




en francais L'équipement lors du départ de Nieuport: pour la traversée de la France par les canaux il nous faut bien protéger le bateau. Les pneus de voiture, souvent utilisés - pour autant qu'ils soient autorisés -, mettent les filières à lourde contribution et même recouverts il sont agressifs pour notre coque nouvellement peinte. Kaat projette de fixer des tissus de protection sur presque toute la longueur entre la coque et les pare-battages reliés entre eux: sur un ancien taud de cockpit, découpé et adapté, de veilles serviettes de bain sont cousues côté coque, ceci doit éviter au maximum tout frottement. . Des pare-battages forment une sorte de long " boudin" horizontal : le but est d'empêcher que les pare-battages ne roulent au contact des parois. Des protections supplémentaires à l'avant et à l'arrière du bateau parachèvent le système. Nous sommes curieux de voir le résultat de toutes ces précautions "sur le terrain"! Le mât repose sur trois points d'appui: une petite poutre de bois fixée en travers du balcon, un support ( une sorte de béquille ) réglable, en aluminium fixé sur le pied du mât par l'écrou du mât, un support légèrement plus haut - également réglable et surmonté d'un petit mât - avec de fixations sur le balcon arrière. Sur le petit mât un feu de route et une antenne VHF.

Nous avons également acheté une VHF portable, un deuxième GPS également portable . Nous disposons de deux portables GSM l'un avec un abonnement en Belgique - Proximus + GPRS/Vodaphone connectable à notre ordinateur portable (Wifi et lecteur de cartes marines) et un portable avec - pour la France une carte prépayée SFR, plus un portable de réserve. Afin de limiter les frais de connexion internet ( cartes météo, emails et la mise à jour du site ) nous rechercherons, comme lors de nos précédentes navigation, les points internet et internet/cybercafés; de plus en plus de cafés offrent également des possibilités de connexion Wifi pour leur clients, telle est notre expérience en 2006. (mise à jours mars 2008: à Menton nous avons fait envoyer de BeIgique un routeur Raymarine 435i et un appareil de réception de WIBE avec barographe incorporé pour cartes météo DWD-Fax & Northwood Fax.) A partir de l'île d'Elbe, nous disposons d'une connexion internet à bord 3G/ USB ( voir sous 10. Internet & mobile phone.) .

En plus de notre réservoir d'eau potable de 160 litres, nous disposons de 2 jerricans pliables de 20, de bouteille de 5 litres d'eau minérale et de 6 bouteilles de 1,5 litre, constamment complétées; pour prendre une douche nous dépendons des sacs-douche solaire en plastic noir bien connus; expérience lors de voyages en Grèce nous a appris à nous méfier de la chaleur accumulée par ce système après une trop longue exposition au soleil ( recouvrir à temps le sac! ). Nous disposons de deux tuyaux type arrosage plats Gardena de 25m (+ connections diverses & connecteur Y).

Nous disposons d'un convertisseur 12V/ 220V ( 150 W) e.a. utile pour charger les différents types de petites batteries ( chargeur 220 V ); deux panneaux solaires, l'un fixe sur la garage l'autre, ( plus grand, enroulable ) Uni-solar 32 fournissent dans les conditions 3,5 ampères. Lors de nos précédents voyages le panneau fixe suffisait pour maintenir nos batteries chargées. Au mouillage nous avons toujours utilisé la pompe à pied d'eau douce.

Contre les moustiques nous utiliserons en extérieur les fameux "spirelli" - la grand-mère d'Eric les utilisait déjà pour protéger ses petits enfants - et en intérieur aéré les pastilles sur diffuseur électrique. Comme nous veillerons alors à une bonne aération et que le capot de descente restera ouvert, nous y apposerons une moustiquaire ( type voyage pays tropicaux).

mise à jour 2007: lors de la traversée par les canaux nous achetons en pharmacie une lotions contre les taons et mouches piquantes ( à certains endroits - sols marécageux, grandes étables etc.un vrai fléau ) et les moustiques; mise à jour 2008: à Cala Galera, Italie, nous avons trouvé à la pharmacie dans la marina un diffuseur à pastilles fonctionnant sur des batteries 1,5V; mise à jour 2009: en Grèce nous utilisons également une crème hydratante à base de citronnelle ( pharmacies) et des bougies à la citronnelle (cockpit ouvert).



in English The equipment at the departure of Nieuwpoort: for the crossing of France by the canals it is necessary to protect well the boat. Tires, often used - as far as they are authorized -, put the guard lines in heavy contribution and even covered tires are aggressive for our recently painted hull. Kaat intends to fix protection fabrics to almost the whole length between the hull and the together fixed fenders: on an old cockpit tent, cut and adapted, bath towels are sewn on the hull side, this to protect against friction of the fenders fixed together as a kind of long horizontal bumper; the purpose is to avoid that fenders turn in contact with quays or walls. Additional protections at the bow and the stern are completing the system. We are curious to see the result of all these precautions, if it's working! The mast leans on three supports: a wooden piece fixed across the pulpit, a adjustable aluminium support fixed on the mast foot, a little higher support - also adjustable and surmounted by a small mast - with fixations on the pushpit. On the small mast a steaming light and a VHF antenna.


We also bought a portable VHF and second portable GPS. We have two mobiles GSM the one with an account in Belgium - Proximus + GPRS / Vodaphone connectable on our laptop ( with WiFi and card reader for Navionics charts - and a mobile for France with prepaid SFR-card, and a spare mobile. To limit the costs of internet connection (weather charts, emails and the updating of our website) we shall look for internet points and internet / cyber cafes, like we did during our previous sailings; more and more cafés also offer Wifi connection possibilities for their customers, such was our experience in 2006. (Update March, 2008: in Menton we ordered from Belgium a Raymarine 435i plotter and a WIBE receiver with barograph for weather charts DWD-Fax and Northwood Fax) From Elba, we have an internet connection on board 3G / USB (see 10. Internet & mobile phone.) .


Besides our 160 litre drinking water tank, we have 2 flexible jerry cans of 20 litre, one 5 litre bottle of mineral water and 6 bottles of 1,5 litres, always completed; to take a shower we have the well known solar bags shower solar; the experience during travel in Greece learned us to be careful because of the heat accumulated by this system after a too long sun exposure (cover the bag in time!). We have also 2 x 25 m flat Gardena water hoses. (+ a lot of all kind of connectors and a connector Y).


We have a 12V / 220V transformer (150 W) e.g. useful to charge various types of small batteries; two solar panels, the one on roof, the other one (bigger, storable, Uni- Solar 32), supply in good conditions 3,5 amps. During our previous sailings the small panel was enough for maintaining our batteries in charge. At anchor we always used the fresh water foot pump.


Against mosquitoes we shall use outdoor the famous green " spirelli " - Eric's grandmother already used them to protect her grandchildren - and indoor, but well ventilated pastilles on an electric diffuser. As we shall use then with a good aeration and as the upper side of the companionway will remain opened, we shall use a tropical mosquito net. update 2007: when crossing the canals we bought in a pharmacy a lotion against horseflies and prickly flies (in certain places - swampy grounds, big cowsheds etc. a real plague) and against mosquitoes; update 2008: in marina Cala Galera, Italy, we found in the pharmacy of the marina a 1,5 V battery diffuser; update 2009: in Greece we also use a moisturizing cream with citronella (pharmacies) and citronella candles (open cockpit).




3.Onze ervaringen i.v.m. de reis door Frankrijk / traversée de la France: expériences / trip-through-France-experiences

PHONE: we bought a French prepaid SFR SIM-card incl. cheap Motorola mobile

3.1. De kanalen / les canaux / the canals :

- de bescherming van de boot gaf goed resultaat en was zeker niet overdreven; wrijfhout vrezen wij kan echt hinderlijk zijn, meer dan het beschermingsvoordeel - o.i. moet de boot aan beide zijden even goed beschermd zijn, je kan niet altijd kiezen tegen welke sluismuur je gaat liggen - de middenklamp en -lijn is een zeer groot comfort en veiligheid, je ligt zó vast, en de rest is afwerken ( voor/achterlijn), dus: "eerst de middenklamp, de rest komt later" - de lijnen: min.10 m voor/10m achter, 5 m middenklampen (voor enkele sluizen min. 15 m vóór én achter) maar wel BB+SB! - de twee "rode" bollen ( goed verstelbare hoogte) (doorm.45 cm) aan weerszijde van de preekstoel deden wat van hen verwacht - de midscheepse bescherming was noodzakelijk: twee horizontale aan elkaar verbonden stootwillen even boven de waterlijn met over de middenverbinding een stootwil die tot (schuin) over het water kon slepen was in de zeer hoge sluizen een voldoende bescherming... en onze twee pikhaken gebruikten wij dan even!

- de sluizen worden of (1) bediend door een sluiswachter (die meestal meereist voor de in meerderheid handbediende sluizen op Canal de la Marne à la Saône waar je je dagbestemming moet opgeven) of (2) met het systeem van zgn. perches (grote staaf-hendel die op een honderd meter vóór de sluis over het kanaal hangt, en waaraan je een kwarttoer draait) en een hendel die je omhoog duwt in de sluis voor la bassinée of (3) met een afstandsbediening die je voor een aantal sluizen meekrijgt; belangrijk is dat je altijd traag uit de sluis vaart opdat de laaggelegen sensoren je registreren min. 8 seconden duurtijd, hiertoe legden wij onze aluminium zonnewering voor de vensters, want ... een lage, korte boot wordt soms niet gezien en dan gaat de volgende sluis niet open, wat je ook doet, omdat je voor het systeem eigenlijk nog niet uit de vorige bent!); denk eraan dat alle systemen bedacht werden voor de beroepsvaart.-

- diesel: wij hadden 45 l in de tank, twee reserves van elk 10 l in de achterkist, die wij niet gebruikten, een lage 10 l tank onder de overloop in de kuip vulden wij steeds bij, soms liepen wij 1km tot aan een tankstation (wij vulden deze tank 8 keer bij van Nieuwpoort tot Pontaillier), en zorgden ervoor dat de boottank altijd vol was zodat wij dan ook de kleine tank konden bijvullen)

- de keuze van de route - wij werden hierin zeer goed voorgelicht door Gaston M., wiens raad nuttiger en juister was dan de gegevens van de vaarboeken - was ingeven door de bezorgdheid de drukke beroepsvaart en de huurboten zoveel mogelijk te vermijden (waar wij ook in slaagden) - tot Pontailler-sur-Saône hadden wij wel 179 sluizen en zes "souterrains" waarvan 3 van om en bij de 5 km, in één tunnel deze van Riqueval werden wij in konvooi door een "toueur" gesleept ( 2 gekruiste lange lijnen cc. 30 m noodzakelijk, tegen het zwieren) - wij vonden onze drie "pilots" van Navicarte niet altijd up to date, alhoewel wij ze bij de uitgeverij bestelden, vooral het deel "Champagne-Ardenne" was soms echt niet "bij". Wat voorzieningen in het algemeen - en sanitaire in het bijzonder - betreft, gaat de vergelijking met (zee)jachthavens slechts heel zelden op: op veel plaatsen gaat het om verouderde en niet erg goed onderhouden installaties); douches bv. werden dikwijls vervangen door een toilet, of helemaal afgesloten .De pilot bleef het echter veel rooskleuriger voorstellen. Toch waren er zijn ook erg goed onderhouden haventjes en stopplaatsen

- erg nuttig: boek met de uren per sluis (index) deze verschillen erg van gebied tot gebied, canal per canal, weekdagen/ zon- feestdagen, chômage 14-juillet ( ! (VNF: Horaires de navigation , jaarlijkse uitgave, voor beroepsvaart, wij kregen het bij aankoop van onze vignette in Duinkerke, ook on-line www.vnf.fr , officiële site, vignette, sluizen, uurregeling ...)

- voor het Canal de la Marne à la Saône zijn de volgende telefoonnummers nuttig (deze in de pilot kloppen niet!) want er wordt niet altijd geantwoord op een VHF-oproep, ; toch verdient het aanbeveling deze te verifiëren; wij gebruiken een in Frankrijk gekochte GSM met pre-paid kaart.



en francais la protection du bateau s'avéra efficace et n'était certainement pas exagérée (le bois de protection nous semblait plutôt source de soucis!); comme on ne peut pas toujours choisir sur quel bord s'amarrer la protection doit être pareille sur les deux bords; un taquet central et le bout frappé sur celui-ci est d'un grand confort en sécurise immédiatement: le reste ( A/A) c'est de la "finition", ainsi: "priorité au taquet central" -- les amarres min.10 m à l'avant, 10 m à l'arrière (pour quelques écluses 15 m A/A) tant à bâbord qu'à tribord!, 5 m sur chaque taquet central - deux bouées pare-battage rouges (diam.45 cm) frappées des deux côtés du balcon avant ont été très efficaces - la protection de la coque à hauteur du maître-bau était indispensable: deux pare-battage horizontaux solidement reliés l'un à l'autre au-dessus de la flottaison, un pare-battage à la verticale passant sur cette fixation à hauteur d'eau constituaient dans les écluses même les plus hautes une protection suffisante ... mais alors nous avons aussi utilisés (parfois) nos gaffes

- le fonctionnement des écluses est commandé soit (1) par des éclusiers (dans la plupart des cas, itinérants, pour la presque totalité des écluses du Canal de la Marne à la Saône - où on est tenu de signaler la destination de fin de journée - soit (2) par un système de perches - que l'on tournera un quart de tour -, suspendues en travers du canal à une centaine de mètres (parfois moins) de l'écluse (pour l'ouverture) et par une tige que l'on actionnera vers le haut (pour commander la fermeture, la bassinée et la réouverture des portes, soit (3) par une télécommande qui vous est remise, pour un certain nombre d'écluses; il est impératif de quitter l'écluse à vitesse réduite afin que les capteurs puissent enregistrer l'entrée et la sortie (durée de passage capteurs min. 8 secondes), notre bateau étant bas sur l'eau nous avons apposé nos écrans anti-soleil aux hublots pour améliorer la détection, la non-détection empêchant le cycle d'éclusage de démarrer

- le gasoil: réservoir de 45 litres, deux réserves de 10 l chacune dans le coffre arrière - que nous évitions d'utiliser, un jerrican (bas) de 10 l fixé sous le rail de grand-voile dans le cockpit que nous remplissions régulièrement - parfois 1 km jusqu'à la station service la plus proche (de Nieuport à Pontaillier 8 remplissages, nous avons veillé à avoir le réservoir de 45 l toujours plein).

le choix de la route nous a été dicté par le souci d'éviter les canaux à trafic commercial dense et ceux connus pour la location de bateaux, intensive l'été; ce en quoi nous avons réussi - jusqu'à Pontaillier-sur-Saône nous avons eu 179 écluses et six souterrains dont trois d'environ 5 km, dans un tunnel, celui de Riqueval nous étions tracté en convoi par un "toueur" (deux longues amarres croisées de cc.30 m sont indispensables!) - nos trois pilotes Navicarte n'étaient pas toujours à jour (informations qui datent!), bien que nous les ayons commandés chez l'éditeur, ceci valait particulièrement pour le fascicule Champagne-Ardenne. Les installations (et tout particulièrement les sanitaires) ne souffrent pas la comparaison avec les ports de plaisance: la plupart du temps il s'agit d'installations assez vétustes qui manquent d'entretien; ainsi, par exemple, les douches étaient soit inexistantes ou remplacées par des toilettes ... inutilisables! Alors que le pilote donnait une image bien plus accueillante. Mais - et nous le mentionnons ci-après - nous avons trouvé des ports et certaines haltes parfaitement bien équipés et très bien (entre)tenus!

- très utile: le livret avec les horaires de toutes les écluses VNF (index), - grandes différences entre les différentes régions - indiqués canal par canal, semaines/dimanches et jours fériés, chômages (14 juillet!). (Horaires de navigation, annuel, dest.aux professionnels, nous l'avons obtenu lors de l'achat de notre vignette à la VNF-Dunkerque ( également en ligne www.vnf.fr (site officiel VNF canaux, vignette, écluses, horaires ...) .

- pour le Canal de la Marne à la Saône les numéros de téléphone suivants sont utiles (ceux du pilote ... n'étaient pas les bons! et on n'a pas toujours répondu à nos appels sur la VHF - d'où l'importance de notre portable "français" à carte prépayée + réserves!): PC St-Dizier: 0325069261, Bureau Voies Navigables 0325303160, DDE Heuilly-Coton 0325884202 (vérification conseillée!).



in English the protection of the boat was very effective and was certainly not exaggerated (a wooden protection seemed to us rather a source of problems!); as we cannot always choose on which quay or lock side we have to moor the protection must be the similar on both sides; mid-ship cleats and the a rope on it is very comfortable and secures at once: the rest is the "finishing work", so: " Priority for the mid-ships cleat " - ropes min.10 m bow, 10 m stern (for some locks 15 m and more ) on the port and on starboard! 5 m on every central cleat - the two big red balloon fenders (diam.45 cm) on both sides of the pulpit were very effective - the protection of the hull at the beam was indispensable: two horizontal fenders solidly tied together just above the waterline, an other vertical fender passing over this fixation at water level was in the locks, even the highest, a sufficient protection but then we have used (sometimes) our boat hooks too!

- the functioning of locks operated or (1) by lock keepers (in most of the cases, "itinerant", for almost the totality of the locks of the Canal de la Marne à la Saône - where we had to indicate our end of day destination - either (2) by a system of "perches" ( a hanging handle ) - that we turn a quarter of tour for the opening the gates -, the"'perche" is suspended across the canal about hundred meters sometimes less of the lock and by a rod/handle which we shall activate by pushing upwards to close the gates and to start the lock program, the reopening of the gates, or (3) by a remote control which we got at the first lock for a certain number of locks; it is imperative to leave the lock with reduced speed so that the sensors can register the entry and the exit of the boat (passage sensors min. 8 seconds), our boat being low on the water we fixed our anti-sun screens on the windows for a better the detection - some skippers use a frying pan!; the non-detection prevents the starting of the locking operation

- the diesel oil: 45 litre tank, 2 jerry cans of 10 l each and - which we avoided to use, and one which we filled regularly - sometimes 1 km up to the closest gas station (from Nieuwpoort to Pontaillier 8 fillings, we watched to have the reservoir of 45 l always height).

- the choice of the road was dictated to us by the concern to avoid canals with intense commercial traffic and those known for the renting of boats, a huge sometimes in the summer ( in what we succeeded) - until Pontaillier-sur-Saône we had 179 locks and six underground passages of which three about 5 km, in a tunnel,- the Souterrain de Riqueval we were towed in convoy by a " toueur ( a tug) ", we had two long crossed ropes of .30 m and they were indispensable - Our three Navicarte pilots were not always up to date, although we ordered them at the editor's on-line shop, this was particularly the case for the part Champagne-Ardenne. Facilities (and particularly toilets) do not suffer the comparison with marinas: mainly times the equipment is in poor condition and not well maintained; some times also showers were or non-existent or replaced by an unusable toilet!, while the pilot gave a more welcoming image. But - and we mention it below - we found harbours and nautical stop places perfectly well equipped and very well maintained!

- very useful: the notebook with the schedules of all the locks VNF (index) , - big differences between the various regions - indicated canal by canal, weeks / Sundays and holidays, closing days (in July 14th!). ((Horaires de navigation, annuel, dest. aux professionnels, - transl. Schedules of navigation, annual, for professionals, but we got it when we bought our tax sticker ( vignette) at the VNF office in Dunkerque ( also on-line www.vnf.fr , official French canals-site, vignette, locks, times, ...) .

- for the Canal of the Marne in the Saône the following telephone numbers are useful (those of our pilot were not correct And we got not always an answer when we called on the VHF - so our "French" mobile with prepaid card + spare points! was very useful: St-Dizier PC- headquarter : 0325069261, VNF Waterways central canal office 0325303160 , DDE HEUILLY-COTON (DEPARTMENTAL SECTION FOR THE EQUIPMENT HEUILLY-COTON) 0325884202 ; but ask and check before leaving the first lock on this canal!).



Onze stopplaatsen - en francais nos escales - in English our stops : klik hier, cliquez ici, click here.

zie ook onze LINKS (havens, tourisme ...) / voir assi nos liens "LINKS" (ports, tourisme...) / see also our LINKS (harbours, tourism ...)


4.1. Langs de Franse kust / en francais le long de la côte française: expériences (part. trad.) / in English along-the-French-Med-coast-experiences (part. trans.)

PHONE: we use a French prepaid SFR SIM-card for one of our mobiles

Onze havens / en francais Nos ports / in English Our harbours: klik hier, cliquez ici, click here.

zie ook onze LINKS (havens, tourisme ...) / voir assi nos liens "LINKS" (ports, tourisme...) / see also our LINKS (harbours, tourism ...)



4.2. Langs de Italiaanse kust / en francais le long de la côte italienne: expériences (part. trad.) / in English along the Italian-Medcoast-experiences (partly trans.)

Onze havens en ankerplaatsen / Nos ports et mouillages / Our harbours and achorages: klik hier, cliquez ici, click here.

zie ook onze LINKS (havens, tourisme ...) / voir assi nos liens "LINKS" (ports, tourisme...) / see also our LINKS (harbours, tourism ...)


4.3. Griekenland, onze ervaringen / en francais La Grèce, selon nous ... (part. trad.) / in English Greece, our experiences (partly trans.)

INTERNET: on your own laptop config. Outlook Express for out-going email: change your SMTP-server: mail.vodafone.net.gr, or mailgprs.vodafone.gr (or another Greek) ask at the internetpoint; see also further-on sub (10.)

PHONE: we by a Greek Vodafone prepaid SIM-card for one of our mobiles

Onze havens en ankerplaatsen / en francais Nos ports et mouillages / in English Our harbours and achorages:

- Corfu > Lefkada > Fiskardo: klik hier, cliquez ici, click here.

- Lefkada > Hortó ( Ionian, Corinth gulf, Corinth canal, Saronic gulf, E and N coast of Evia island, Pagasitikos gulf): klik hier, cliquez ici, click here.

zie ook onze LINKS (havens, tourisme ...) / voir assi nos liens "LINKS" (ports, tourisme...) / see also our LINKS (harbours, tourism ...)


4.9. Trips en uitstappen, overwintering / en francais Petit voyages et exursions, hivernages / in English Trips ans excursions, wintering.

4.9.1. 29.09-08.11.2008 Lefkas-Athens-Brussel- Nieuwpoort-Brussel-Menton-Venezia-Igoumenitsa-Lefkas: to Belgium: Preveza Airport to Athens and Brussels Airport by Olympic Air; back to Greece via Menton (F) and Venice: Easyjet daily dep. 19H10 arr. Nice2 21H05 (+ bus to Menton); Venezia: biblio: Venise, guide évasion en ville, Paris, Hachette, 2008, 197p, 8,95 euro, with separate plan, very usefull for a short stay (in French; Train Corail Nice-Milano Centrale + IC Milano-Venezia S.L. (Menton 10H30-Venezia 18H12) ; Hotel Edelweis Stella Alpina (**) Calle Priuli 99/d 30121 Venezia tel +39 041715179, info@hotel-stellaalpina.com, www.hotel-stellaalpina.com, gd sit. nr railwayst Santa Lucia and vaporetto st. Ferrovia on Canal Grande, in our exp. basic but conf. & corr., shr, Tv , internet, Engl. sp. var. priv. dep. periods 65-200 euro ; vaporetto: 12H card 14 euro; simple but nice typ. kichen, not ourist. Trattoria Al Ponte del Megio,San Croce; Osteria Mocenigo, Salizzada San Stae, S.Croce 1919; Ostaria da Roba, Cannaregio 2553; famous hist. Cafe Florian, Piazza San Marco, vis. worth.; Venezia-Igoumenitsa/Patras: Minoan Ferrys, 24H (dep. 14H00 LT arr.Igoumenitsa 12H30 LT); 16H15 bus to Lefkas or taxi .


4.9.2. March 2009 - Our early spring-trip crossing the mainlanland of Greece, . Lefkada-Preveza-Ioannina-Dodoni-Ioanina-Perama-Ioanina-Metsovon-Kalambaka-Kastraki Meteora-Trikala-Larissa-Volos-Afissos-Horto-Volos-Lamia- Amfissa-Itea-Nafpaktos-Agrinio-Amfiochia-Vonitsa-Lefkada. Our stops: Ancient Dodoni near Ioanina, the cave at Perama, snowy Metsovon, the Meteora at Kalambaka-Kastraki and the Pilion. Our hotels/rooms: Perama, Tsironis*, Spilaiou 77, near the cave entrance, room with shower, toilet and kitchenette, tel.26510 81342 cel. 6948 298044, good, 40 euro (02.03.09); Metsovon: Loodwis Charalabopoulos*, just on the right behind the church, room with kichenette & nice terraces, tel. 26560 42086, good, 35 euro (03.03.09) max. 50 euro HS; Kastraki-Meteora,Doupiani House***, excellent and wonderful view on the Meteora, very quiet, tel. 24320 75326 & 24320 77555, www.doupianihouse.com, info@doupianihouse.com, 60,- euro (breakfast 5,-euro) (04.03.09), max. 70,- euro; Pilion: on our passage no rooms at Milina or very medium and low quality/price ratio, we get one only for one night on our arrival in the house of O Skafis restaurantat, but the day after we moved for a nice one at Horto: Melies***, tel.24230 65698, cel. 6976 409560 & 6973 827227, http://www.meliespelion.com, app-room with kitchenette, wonderful view on the bay, 50 euro (06.03.09); restaurants: Perama: O Stratos*, before the cave entrance, very good price /quality ratio; Pilion: Horto; a "must-visit": the very nice info-point and café with little restaurant Café-bar Casablanca - chez France-Marie***, a lovely meeting place, France-Marie is living here since more than 40 years!; at the sea-side of Horto: Marthas** café-restaurant, nice & very good quality/price ratio tel. 24230 65707, cel. 6944631082; our visits: Ancient Dodoni***: every day 08.30-15.00, closed spring: 25/3, 1/5, free at our passage, 3 euro pp.; the Perama-cave**: 7,- euro/pp.,www.spilaio-perama.gr, Ioanina*,(parking close to the lake, NW of the old city, 4 euro) the old city*, the Citadel** and the promenade along at the lake **; Metsovon**: the Agios Nikolaos Monastery* and the Tossitsa House** 2 euro pp.; the Meteora monasteries***: 2 euro pp/mon.[closing days!; no shorts, no T-shirts and no throusers (women)]; Pilion-trips***: trip1*** Horto-Milina-Lafkos-Trikeri-Agia Kiriaki-Milina-Horto; trip 2*** Horto-Argalasti-Neohori-Milies-Lambihou-Lambihou beach-Tsangarada-Milopotamos beach-Argalasti-Horto; trip 3** Horto-Milina-Lafkos-Platania-Kastri-Katigiorgis-Mortia-Promiri-Lafkos-Milina-Horto;trip 4*** Horto-Milina-Zasteni-Kotes-Trikeri-Agia Kiriaki-Milina-Horto; trip 5* Horto-Argalasti-Xinovrisi-Potistika beach-Melani beach-Paltsi beach-Xinovrisi-Argalasti-Kalamos-Horto; trip 6** along the donkey path Milina-Lafkos-Milina; the roads: gen. good, all were asphalted, Ioannina-Metsovon: some partsof the new motorway fro Igoumenitsa to Thessaloniki are finished and in use on 03.03.09 (Ioannina-Votonosi), also some new tunnels, the road at the Katarapass was kept snowfree (04.03.09), the road between the Katarapass and Kalambaka is in not so good condition due the works on the motorway and very busy, at the Meteora between the monasteries roads are very good, the road between Trikala and Larissa is good and big parts have now 2x2 strokes, still works at some other parts, 05.03.09), good road at the motorway (Thessaloniki-Athens) from Larissa to Velestino (2,5 euro) but little less till Volos, good between Mikrotives and Avlaki (dir.Lamia) 1,80 euro; at Pilion roads are good, also to most of the beaches we visit (but at times very narrow); good road Milina-Trikeri, new road to Agia Kiriaki; the road between Amfiochia and Vonitsa is mostly in poor condition and dirty (big diff. with the rst of our trip!)

back to Overview Lefkas to Horto and back


4.9.3 Wintering 2009/2010: Lefkas =>Nieuwpoort (8/9 December 2009) => Menton (9 February) => Lefkas (16-17 March 2010).

-Lefkas =>Nieuwpoort 8/9 December 2009 (by plane): by coach Lefkas-Athens (Kiffissos b.s.)17H15 (30,5 euro, 4.30H) bus to the airport (3,20 euro, 30'); by Aegean Air Athens-Brussels (84,14 euro!,3H15), by train Brussels-Nieuwpoort (13,05euro) --- Nieuwpoort => Menton 9/10 February 2010 (by car): Nieuwpoort-Reims-Dijon-Lyon-Grenoble (due to problems between Lyon and Vienne)-Valence (P/toll: 65,50 euro); STOP Etap-hotel (58,-euro w. breakfast); nice dinner at the Italian restaurant La Strada (5' walk), 6 rue Fernand Marie, near Place de l'Université, phone 0475566068, menu découverte: 23 euro; Valence-Avignon-Aix-en-Provence-Menton (P/toll: 34,4) --- Menton => Lefkas 16-17 March 2010 (by car and ferry) Menton-Genova-Bologna-Ancona 670 km (P/toll 43,90 euro); Ferry Minoan Lines dep. 19.00 (LT), 2 deck pass. + car 162,70 (on-line reserv.) + inside 2pers.cabin on board 201,60 euro, tot. 363,60 euro (about the same price cabin on-line ress.); arr. Igoumenitsa 11.30 (LT)! - to Preveza (P/toll tunnel 3,-euro) - Lefkas; meals on board +/- 35 euro, 20 euro); the Minoan Olympia Palace was a nice and clean boat <=> last year the Minoan ferry from Venice!



4.9.4. Our three-days trip to the Zagorochoria and the Vikos Gorges ( 7-9 June 2010).

Lefkas > Preveza > Louros > Ioanina > Kalpaki > Aristi: Epirus roadmap 055 , Rama, 1:250.000, 7 euros

our hotel: Gamila Rocks,adventure resort, 44004 Aristi / Zagorohoria, 00.30.26530.41070 mob. 695569372, email: welcome@gamilarocks.com www.gamilarocks.com ; we have paid 80 euros /day 2pers. room with shower& wc, fridge, TV, all comf. beakfast buffet included [ indic.off.roomrate 160,-/day + 10,- breakfast ] / rafting: Alpine zone [ www.alpinezone.gr ] reservation poss. by hotel/ region info: meer info / plus d'infos / more information: http://www.greeka.com/epirus/zagoria/zagoria.htm ]


4.9.5. Our trip to the Peloponnisos - the Mani, the capes, Mistras, Monemvasia, Vathy, Epidavros, Nafplio, Poros (Oktober 2010).

Maps: Peloponnese roadmap 5, Rama, 1:200.000, 6 euros, www.road.gr ; Mani, road tourist map with information, distances, monasteries, castles, museums, hotels, campings, beaches, Th. Zoumpoulaki, Athens, tel. 3832 704, 5 euros

nices addresses:

rooms: in Areopoli in the Mani: Kapetanos Tower Hotel, 60 euros/ day double room incl. breakfast, www.mani-hotel.com tel. 27330 51233. -- another nice hotel: Traditional Hotel Petrounis, mainstreet near Taxiarchi church, www.petrounis.gr tel.27330 51151 mob. 6972283672; in Monemvasia (new village): To Petrino guesthouse, 50 euros/day double room incl. breakfast, www.petrino-monemvasia.gr tel. 27320 61136 mob. 6938306362 free wi-fi ; in Vathy-Methana peninsula: To Limanaki, 25 euro/day ( Sept./ October) double room with kichenette and shower/wc tel. 22980 92948 mob. 6977469414 with taverna and terrace on the harbour quay

restaurants: in Areopoli in the Mani: To Lithostroto ( mainstreet in old village, opp. the Taxiarchi church) tel. 27330 54240; in Neapoli: Tzibaeri, on the quay ; in Nafplio: Ta Fanaria, Staikopoulou 13, tel. 27520 27141 in Plaka Leonidiou: Estatorio Ta Paidia, on the harbour quay tel. 27570 23036

ice-cream bar: in Nafplio: Antica Gelateria di Roma, traditional Italian ice-cream and products, 3 Farmakopoulon & Komninou str., www.anticagelateria.gr, tel. 27520 23520


4.9.6 Wintering 2010/2011: Lefkas => Menton => Nieuwpoort (25 October - 4 November 2010) => Lefkas (25-28 March 2011).

Lefkas =>Menton F 25/26 October 2010: (by car and ferry) 04H00 Apolpena-Lefkada-Igoumenitsa 05H45; ferry-boat Igoumenitsa -Venice, Lefka Ori by Anek Lines http://www.anek.gr/, 520 euros: incl. return: 2pers. inside cabin + car + open return idem; departure 08.00 arrival Venice 07H00; Venice-Menton: 555km, toll 38,20 euros; arr. at Menton 14H00.

Menton F => Nieuwpoort 3-4 November 2010 (by car) Menton-Lyon - Nuits-Saint-Georges (Etap Hotel http://www.etaphotel.com (now: Ibis Budget ) - Reims-Lille-Nieuwpoort: 1295 km (P/toll 100,20 euro);

Nieuwpoort B => Lefkas GR 25/28 March 2011: (by car and ferry) Nieuwpoort-Hastière (B) - Luxembourg - (F) Thionville - Strasbourg - Colmar - Mulhouse - (CH) Basel - San Gothardo - (I) Milano - Verona (Hotel Gardenia, Verona http://www.hotelgardeniaverona.it booked by http://www.booking.com/hotel/it/gardenia-verona ) - Venezia; ferry-boat Venice ( 27/03 13H00 - Igoumenitsa (14H30) , Lefka Ori by Anek Lines http://www.anek.gr/, suppl. return 6 euros, 2 pers. outside cabin (upgrade open return necc.) + car ; Nieuwpoort-Venice + Igoumenitsa -Lefkas = 1517km, toll 74,90 euros (incl. CH 2011 toll sticker) ; arr. at Lefkas 16H15


4.9.7. Our three-days trip to Kalarrytes (24-28 June 2011).

Lefkas > Preveza > Louros > Kalarrytes: Epirus roadmap 055 , Rama, 1:250.000, 7 euros

our hotel: Xenonas To Petradi 1873, Kalarrytes, very nice welcome by Kiriaki Skoura and Aggelos Katsiris, 00.30.26590.61561 mob. 6973024516 & 69730245167, Aggello Katsiris Gr, Fr, Engl.spoken, email: info@petradi1873.gr ; www.petradi1873.gr we have paid 60 euros/day 2pers. room with shower & wc, TV, all comf. beakfast buffet included [ indic.off.roomrate from 60,- to 100,- (dep.2-3-4 beds) /day ] / rafting: at Plaka, Stone Bridge Alpine zone [ www.alpinezone.gr ]


4.9.8 Wintering 2011/2012: Lefkas => Nieuwpoort (14-17 October 2011) => Lefkas (22-26 March 2012 ) via PADOVA (I)

Lefkas GR => Nieuwpoort B 14/17 October 2011: (by car and ferry) 15H00 Apolpena-Lefkada-Igoumenitsa tol Actio-Preveza tunnel 3 euros 18H00; 15/10 09H00 ferry-boat Igoumenitsa -Venice, Lefka Ori : 2pers. inside cabin + car departure 08.00 delayed +1, arrival Venice 16/10 07H00; Venice - Milano - (CH) San Gothardo - Basel - Mulhouse - Colmar - Selestat (F): 690 km, toll I 20,60 euros CH ( year tax sticker) arr. at Selestat 16H00.; Etap-hotel 45 euros + 10,50 breakfast; 17/10 Selestat (F)dep. 08H00 - Strasbourg -Thionville - Luxembourg - (B) Namur - Mons - Kortrijk - Nieuwpoort 620 km, toll F 12,30 euros; arr. Nieuwpoort 16H00;

Nieuwpoort B => Lefkas GR via PADOVA and Venice (I) 22/26 March 2012: (by car and ferry) Nieuwpoort - Dunkerque (F) - Reims - Châlons-en-Champagne - Metz - Sélestat ( 700 KM ) Etap-hotel 46,70 euros + 9,90 breakfast; Colmar - Mulhouse - Basel (CH) - San Gothardo - Milano (I) - Padova ( 654 KM) Hotel Maritan (also: www.booking.com/Padova-Hotels ) INFO: http://www.padovanet.it/index.jsp ; SPEC. VISIT: Cappella degli Scrovegni - Venice ( 45 KM, TOTAL: 1400 KM ); toll F 12,30 euros, CH ( year tax sticker 37,50 euros in Belgium ), I 20,60 euros; Ferry-boat Venice - Igoumenitsa, by Anek Lines http://www.anek.gr/ F/B Kriti II : 2pers. inside cabin + car; departure Venice 25/04 15H00 !, arrival Igoumenitsa 26/15H30-17H00 !; round trip with open-return from Patras to Venice 730, 60 euros ( open-return Autumn ); Igoumenitsa-Lefkada-Apolpena, toll Actio-Preveza tunnel 3 euros; arrival 18H00.


4.9.9 Routes from 2012

Back to Greece ( spring 2013 and 2014 )

Nieuwpoort B => Horto GR via PADOVA and Venice (I): (by car and ferry) Nieuwpoort - Dunkerque (F) - Reims - Châlons-en-Champagne - Metz - Sélestat ( 700 KM ) IBIS ex Etap-hotel; Colmar - Mulhouse - Basel (CH) - San Gothardo - Milano (I) - Padova (654 KM) Hotel Maritan (also: www.booking.com/Padova-Hotels ) INFO: http://www.padovanet.it/index.jsp ; SPEC. VISIT( Spring 2013 ): Mostra Pietro Bembo e l'invenzione del Rinascimento - Venice ( 45 KM, TOTAL: 1400 KM ); toll F 49,40 euros, CH ( year tax sticker 38,50 euros in Belgium ), I 23,53 euros; Ferry-boat Venice - Igoumenitsa, by Anek Lines http://www.anek.gr/ 2pers. outside cabin + car; departure Venice 13H00 (LT), arrival Igoumenitsa 24/26 H at 17H00-1830 LT!; round trip with open-return from Patras to Venice 550/650 euros incl. early-booking reduction 20%, Anek-Smart-Card ( open-return Autumn ); Jolly Hotel in Igoumenitsa; Egnatia Motorway Igoumenitsa - Metsovo - exit to Trikala (toll 4,80) - Kalambaka - Trikala - Nat. Road Larissa - Volos (toll 3,10 ) - Argalasti - Horto arrival 14H00.; FROM 2015: DEPARTURE from the NEW VENICE-FUSINA TERMINAL ;

Back to Greece ( from spring 2015 )

Nieuwpoort B => Horto GR via ANCONA (I) as the arrival in IGOUMENITSA of the VENICE ferries before MAY is in the late afternoon: (by car and ferry) Nieuwpoort - Dunkerque (F) - Reims - Châlons-en-Champagne - Metz - Sélestat ( 700 KM ) IBIS-BUDGET-hotel; Colmar - Mulhouse - Basel (CH) - San Gothardo - Milano (I) - Bologna - Ancona ; toll F 50,60 euros, CH ( yearly tax sticker 43,50 euros in Belgium ), I 33,70 euros; Ferry-boat ANCONA - IGOUMENITSA ( return in autumn PATRAS-VENICE ) , by ANEK / SUPERFAST LINES http://www.anek.gr/ 2pers. outside cabin + car; departure ANCONA 13H30 (LT), arrival IGOUMENITSA ( +18H )at 07H00/09H00 LT; round trip with automnal return from Patras to Venice 550/650 euros incl. early-booking reduction 20%, Anek-Smart-Card ( poss. open-return Autumn ); Egnatia Motorway Igoumenitsa - Metsovo - exit to Trikala (toll 4,80) - Kalambaka - Trikala - Nat. Road Larissa - Volos (toll 3,10 ) - Argalasti - Horto arrival 14H00.;

Wintering home ( from autumn 2012 )


Hortó (Magnisia) GR => Nieuwpoort B : (by car and ferry) 09H30 Hortó - Argalasti (fluel) - Volos - Nea Achialos (lunchstop, nice, arch. area, small rather crowded harbour) - National Road by Lamia (toll 2,60 ) - E65 to Patras via Eleftherochori (coffee-stop at fluelstation with taverna), Amfissa, Itea, Galaxidi, Rion-Antirion bridge (toll 13,50); Ferry-boat Patras - Igoumenitsa -Venice, by ANEK-SUPERFAST Lines http://www.anek.gr/ dep.PATRAS 23H59 LT: 2pers. outside cabin + car, arrival VENICE-FUSINA new TERMINAL ( +32H ) at 08H00 ( int. stop Igoumenitsa, day before 07H00); Venice - Milano - (CH) San Gothardo - Basel - Mulhouse - Colmar - Selestat (F): 690 km, toll I 21,30 euros CH ( year tax sticker) arr. at Selestat 19H00.; Ibis-Budget (ex-Etap)-hotel ; Selestat (F) dep. 08H00 naar Châlons-en Champagne via D1059, N59, N159 (Tunnel de Sainte-Marie-Aux-Mines toll 7,90), N59 (Saint-Dié-des-Vosges, Lunéville) N333 (Nancy), A33, A31/E21 (Toul), - N4 ( Saint-Dizier) N44 (Châlons-en-Champagne) A26 (Reims) E17 dir. Calais via Saint-Quentin, Cambrai, Arras, Béthune, Saint-Omer ( 575 km, total motorroad toll F: 23,10) - Cassel - Steenvoorde - Hondschoote - Les Moëres - Ghyvelde - (B) Adinkerke - Nieuwpoort ( 4 days; about 1800 km by car, ferryboat: 32/34 hours );


5. Over afmeren op lazy-line / en francais amarrage sur pendille / in English berthing and lazy lines

zie ook / voir aussi / see also Fotoalbum

In tegenstelling tot wat meestal in het noorden gebruikelijk is, krijgt in de Middellandse Zee elke boot begeleiding bij het aanleggen. Nadat men zich gemeld heeft om een ligplaats aan te vragen wordt de boot dus opgewacht hetzij door een boot van de marinastaf hetzij door een lid van de staf op de aangewezen ligplaats en meestal zelfs door beide. In Italië en in Griekenland - in tegenstelling tot meestal in Frankrijk - wordt verwacht dat ook het tijdelijk verlaten van de haven en de terugkeer even voor de aanloop gemeld wordt zodat de marinastaf ( in Italië ormeggiatori ) assistentie kan verlenen bij het aanlegmanoeuvre. Er wordt hier heel wat minder geholpen door andere booteigenaars en het algemeen voorkomende vastmaken op lazy-lijn ( pendille in het Frans), de dikwijls erg nauwe ligplaatsen, de soms hevige windstoten en enige onervarenheid bij de erg talrijke huurboot-bemanningen, maken aanlegmanoeuvres dikwijls niet zo eenvoudig. De aanwezigheid van de marinastaf is een niet onbelangrijk voordeel bij eventuele schade ( zo waren we in een Griekse marina getuige van een schadegeval waarbij de schadeloosstelling stante pede, onder het toeziend oog van de manager, diende te worden geregeld tussen de drie betrokken boten!).

In de meeste Middellandse Zee havens wordt aan een meestal vast ( betonnen ) ponton of aan de kade vastgemaakt met de spiegel naar de ponton of wal (stern to); op veel boten is het immers gemakkelijker zo naar de steiger over te stappen dan over preekstoel en rolreefsysteem heen te moeten klauteren. Omdat Nehalinnia een gesloten hekstoel heeft - waarop verschillende antennes gemonteerd zijn, ons Fortress 16 hekanker en onze vlaggestok bevestigd zijn, maar uitgerust is met een open preekstoel en boegopstap, maken wij vast met de boeg naar de ponton (bow to). Wij zijn trouwens helemaal niet de enigen: het is niet alleen dikwijls veel eenvoudiger bij harde wind bow to aan te leggen, je hebt uiteraard ook veel meer privacy: wij merken immers dat van jaar tot jaar discretie meer en meer een leeg begrip wordt en dat de ongevraagde belangstelling voor de leefomstandigheden én het "bord van de buren" toeneemt (de reality-tv en -shows op de steigers?).

Bij het aanleggen - stern to of bow to - wordt eerst vastgemaakt aan de ponton (landvasten of voorlopige niet strakke lijnen, op klampen of aan ringen). In Port-Saint-Louis-du-Rhône en in Le Lavandou hadden wij telkens een catway maar in de meeste andere havens moesten wij gebruik maken van het pendille- (F) of (E) lazy-line systeem ( normaal de lijn langs de zeekant, in Lefkas marina, kant overheersende wind ) om de boot verder vast te leggen. De pendillelijn of (dunne ketting) die aan de ponton (of de wal) is bevestigd, wordt dan aangereikt door de marinastaf of je dient ze zelf op te nemen - of op te " vissen ", wij doen dit met een speciale, handige haak al of niet op onze pikhaak bevestigd). Met deze haak of met de hand wordt deze ( modderige, en soms met schelpen aagegroeide ) lijn a.h.w. verhaald naar, voor ons, het achterschip. Zo kunnen wij de zwaardere lijn of ketting (F: la chaîne-fille) ) uit het water ophalen, die we dan, hetzij rechtstreeks (lijn) hetzij onrechtstreeks door middel van een lijn met haak (ketting), op de boot bevestigen. Deze zwaardere lijn of ketting is verbonden met een extra zware ketting ( F: la chaîne-mère, E: the main-chain ), die parallel met de ponton of wal op de bodem ligt, en waaraan zo alle boten vast liggen. Door de lengte van en de spanning op de lijnen en landvasten, zowel vooraan als achteraan, aan te passen wordt de boot veilig - ver genoeg van de wal! - afgemeerd. Op dit vrij beweeglijke geheel kan stevige wind dan ook heel wat invloed hebben! In het Fotoalbum illustreren enkele foto's het afmeren op pendille / lazy-line.

In de meeste Griekse havens met uitzondering van de toch wel erg schaarse marina's zijn geen voorzieningen voor jachten - als je er al helemaal niet welkom bent, zoals verschillende vrienden ons vertelden. Tijdens hun reis naar Libanon ervaarden Franse vrienden hoe ongastvrij, soms vijandig zelfs, zij herhaaldelijk werden weggestuurd door zogezegde of zelfverklaarde toezichters ( die meestal wachten op een vette vis, een groot jacht én een grote fooi! Rodos was in dat opzicht een bijzonder slechte ervaring ! Wijzelf zagen hoe Engelse vrienden moesten opkrassen in de kleine haven van Galaxidi op aandringen van de shipchandler die de plaats wilde vrij maken voor een meer dan 120 voet jacht met vijf bemanningsleden, Kaat stond er naast en keek ernaar toen de man een briefje van 500 euro toegestopt kreeg! Wij trachten daarom steeds vrij vroeg toe te komen en een niet té interessante plaats in te nemen . We gebruiken ons licht Fortess 16 hekanker dat gemakkelijker hanteerbaar ( eventueel zelfs vervangbaar!) is bij problemen. Het aanleggen moet omzichtig gebeuren en op een veilige afstand van de kant want in vele (Griekse) haven(tje)s liggen rots- en betonblokken op de bodem of is de kade onder water verzakt of uitstekend en dus erg gevaarlijk voor jachten! Zoveel als mogelijk uitkijken naar rommel op de bodem is ook wel geboden. In de haven van Corinthe was het duiken naar vastzittende ankers een blijkbaar interessante en winstgevende routineklus voor een misschien niet zo onschuldige plaatselijke raadgever ( gelijkaardige verhalen werden ons verteld over andere havens, o.a. over Zakynthos)!

Aanleg- en ankermanoeuvres zijn echter dikwijls een gegarandeerd leuk - maar niet minder leerrijk! - spektakel ... voor wie er niet bij betrokken is! Soms staan we echt versteld te kijken naar wat sommige schippers, en bemanningen uithalen! Of helemaal niet, zoals die Italiaanse 40 voeter die in Lefkas Marina wilde vastmaken ... zonder dat er ook maar één lijn klaar lag. En, twintig minuten later, stond de hele bemanning nog schaapachtig te kijken naar de hand van de mooie blondine die onbehopen, zich maar bleef afvragen wat ze met die aangenomen lazy-lijn wel moest doen!

Op ankerplaatsen hebben we niet minder verbazingwekkende manoeuvres gezien. Zoals deze schipper die resoluut in rechte lijn achterwaarts wilde varen naar de door de flottieljeleider aangeduide plaats op het strand en die geen oog had voor het zwaaien van een groot jacht dat voor anker lag; obsessioneel vervolgde hij zijn koers ... En deze schipper die zijn anker op drie meter ( ! ) van onze boot wilde laten vallen toen wij in de baai van Vathoudi, nabij Hortó, op een meerboei lagen. Of nog dat jacht dat het anker had laten vallen aan een ponton van Lefkas Marina en helemaal verwikkeld geraakte in de lazy-lines en de kettingen die op de bodem lagen. En deze zeilboot die met zijn anker drie vissersboten meesleurde in de kleine haven van Epidavros ...


en francais

Contrairement à ce qui se fait habituellement dans le Nord, en Méditerranée tout bateau reçoit de l'assistance lors de l'amarrage. Après s'être annoncé pour obtenir un poste de passage, le bateau est réceptionné soit par un canot de la marina soit au ponton par un membre du staff, et dans la plupart des cas par les deux. En Italie et en Grèce - contrairement à ce qui se fait en France - il est d'usage d'annoncer toute sortie temporaire et tout retour de sorte que le personnel de la marina ( en Italie les ormeggiatori ) puissent prêter assistance. Il y est beaucoup moins fréquent de voir les voisins de ponton se précipiter pour aider à la manoeuvre et l'usage répandu de la pendille, l'étroitesse des places, les rafales bien imprévues et une certaine inexpérience ( certaine! ) de nombreux équipages de voiliers de location en rendent l'issue trop souvent hasardeuse! La présence du staff de la marina est un avantage non-négligeable en cas de dégâts ( ainsi, dans une marina grecque nous avons vu le manager exiger l'indemnisation immédiate des deux propriétaires des bateaux voisins concernés!).

Dans la plupart des ports de Méditerranée les bateaux s'amarrent habituellement à un quai ou un ponton en béton, avant ( étrave vers = bow to ) ou arrière ( cockpit, "cul", poupe à = stern to ) vers celui-ci. Sur la plupart des bateaux il n'est pas aisé d'enjamber balcon avant, étai et enrouleur de génois pour accéder au ponton. Mais comme sur notre bateau nous disposons d'un balcon avant ouvert, avec un petit bout dehors et plate-forme intégrée sur la proue, nous amarrons l'avant au ponton. Nous ne sommes nullement les seuls: ainsi l'amarrage est souvent bien plus aisé par vent fort et puis nous disposons de bien plus d'intimité; nous remarquons d'année en année que la discrétion se perd et que l'intérêt auto-invité pour le mode de vie et pour l'assiette du voisin augmentent désagréablement ( télé-réalité sur les pontons? ).

Lors de l'amarrage étrave au ponton nous passons d'abord les amarres avant pour les frapper sur les taquets ou les passer par les anneaux en laissant suffisamment de mou. A Port-Saint-Louis-du-Rhône et au Lavandou, nous disposions de catways mais dans la presque totalité des ports nous devions utiliser les pendilles ( habituellement la pendille à utiliser est celle côté mer - côté vent dominant à Lefkas). Nous faisons passer la pendille - bout ou chaîne - qui est fixée au ponton ou au quai par l'extérieur du bateau vers la poupe afin de pouvoir relever et tendre autant que possible la chaîne-fille ( ou la grosse amarre ) qui y est attachée et qui devra être frappée directement ou au moyen d'un bout à l'arrière du bateau. Quand le personnel de la marina prête assistance et nous tend la pendille ( Italie, Grèce ) la manoeuvre est facilitée. Sinon, il faut prendre la pendille et la repêcher au moyen de la gaffe - nous y avons fixé un crochet spécial, la pendille étant assez "boueuse" et souvent largement colonisée par moules et autre coquillages! ). La chaîne-fille est reliée sur le fond à la grosse chaîne-mère qui y court en parallèle au ponton ou au quai et sur laquelle tous les bateaux sont ainsi amarrés. Puis, finalement, nous réglons nos amarres afin de bien sécuriser le bateau, à bonne distance du ponton. A l'évidence, un vent fort et les rafales, ont une grande influence sur cet ensemble assez mouvant! Dans l' Album-photos quelques photos illustrent l'amarrage sur pendille.

Dans la plupart des ports grecs - à l'exception des marinas, assez rares - il n'y a aucune facilité, aucun équipement pour les bateaux de plaisance - pour autant que l'on n'y soit pas indésirable et qu'on ne s'y fasse pas éjecter, comme ont témoigné de nombreux amis! En route vers le Liban des amis français ont fait de nombreuses fois l'expérience de l'inhospitalité des Grecs vis-à-vis de visiteurs en bateau, se faisant plus d'une fois chasser par de soi-disant gardiens autodéclarés (!!!) qui bien souvent sont à la solde de requins locaux ou à l'affût de la grosse prise, le grand yacht et le gros pourboire! Rodes a sans aucun doute été leur plus mauvaise expérience! Nous-même avons été les témoins, dans le charmant petit port de Galaxidi, comment nos amis anglais ont été ardemment priés de libérer leur emplacement pour un yacht de plus de 120 pieds avec cinq membres d' équipage; Kaat a vu le propriétaire de la petite boutique d'accastillage être récompensé d'un billet de 500 euros pour cette besogne! Aussi nous efforçons-nous toujours d'arriver assez tôt et choisissons-nous dans la mesure du possible une place pas trop intéressante ni trop en vue. Nous utilisons notre ancre arrière, une Fortress 16, légère, très maniable ( le cas échéant même facilement remplaçable! ) en cas de problème. L'amarrage devra souvent se faire à bonne distance du quai car des blocs de béton ou des rochers en rendent l'approche parfois très dangereuse. Nous explorons aussi les fonds. Dans le port de Corinthe libérer les mouillages coincés constituait apparemment une tâche de routine, intéressante et lucrative pour un conseilleur local peut-être bien moins innocent et sympathique qu'il n'en avait l'air ( pareille histoire nous a été relatée à propos d'autres ports e.a. à Zante).

Les manoeuvres d'amarrage et de mouillage sont souvent un spectacle amusant - mais non moins instructif ! - pour celui qui n'est pas concerné par la chose, cela s'entend! Parfois nous sommes vraiment stupéfaits en observant les faits et gestes de certains skippers et équipages! Ou à voir une inaction certaine, comme lors de l'arrivée de ce 40 pieds italien à notre ponton dans la marina de Lefkas ... sans que la moindre amarre ne soit frappée à poste, ni même visible dans le cockpit! Vingt minutes plus tard l'équipage réuni, fixait toujours, innocemment et sans la moindre lueur de compréhension, la fine main de la belle et élégante blonde qui, toute perdue et gauche, se demandait ce qu'elle était sensée de faire de la pendille que lui avait tendu l'employé de la marina!

Dans les mouillage nous avons assisté à des manoeuvres non moins surprenantes. Ainsi ce skipper qui voulant absolument joindre en ligne droite le point d'échouage sur la plage que le chef de flottille lui avait indiqué et n'avait pas remarqué l'évitage de ce grand yacht ancré; il poursuivait obsessionnellement sa route tracée ... Et ce skipper qui se disposait à mouiller à trois mètres de notre bouée sur coffre, dans le mouillage de Vathoudi, près de Hortó. Ou encore cet équipage ayant jeté l'ancre au ponton de la marina de Lefkas s'est pris dans les pendilles. Et ce voilier emportant trois barques de pêcheurs dans le petit port d'Epidaure ....


in English

In contrast with what is usual in the North, in the Mediterranean Sea any boat gets assistance for mooring. Having announced to obtain a passage berth, the boat is received by a boat of the marina or at the pontoon by a member of the staff, and in most of the cases, by both. In Italy and in Greece - contrary to what happens in France - it is common to announce any temporary leaving and any return so that the staff of the marina (in Italy: ormeggiatori) can give assistance. It is there much less frequent to see the pontoon neighbours helping and by the wide-spread usage of lazy-lines, the narrow berths, the unexpected gusts and the inexperience of numerous crews of charter boats, mooring manoeuvres have often a risky outcome! The presence of the marina staff is also an important advantage in case of damages (so, in a Greek marina we saw the manager requiring the immediate compensation for both owners of the two concerned boats!).

In most of the harbours in the Mediterranean Sea boats usually moor at a quay or a concrete pontoon, bow to or stern to. On most of the boats it is not easy to step over the pushpit, the forestay and the reefing drum to reach the pontoon. But as on our boat we have a open pushpit with a small integrated bowstep we moor bow to the pontoon. We are by no means the only ones: so the mooring is often easier by strong wind and then we have much more privacy; we notice year by year that the discretion gets lost and that the self-invited interest for the lifestyle and for the neighbour's plate increase unpleasantly (free reality-tv on the pontoons?).

When mooring bow-to we first fasten bowlines on the pontoon cleats or pass them through the mooring rings, leaving enough ease. In Port-Saint-Louis-du-Rhône and in Le Lavandou, we had fingers but in the almost every marina we had to use lazy-lines ( usually the line to use is the side sea one - but in Lefkas Marina mainly the one on prevailing wind side). By the boat hook ( we put a special sliding hook on it ) we bring the lazy-line ( sometimes a light chain) from the pontoon to the stern where we raise and tighten the mooring line or chain ( French: la chaîne -fille) attached to it as much as possible. Finally we fasten it on a stern cleat and tighten the bowlines so that the boat is well free secured from the pontoon or quay The mooring line or chain, linked up to the main chain running on the bottom parallel to the pontoon ( French: la chaîne-mère ), maintains the boat on its berth. Obviously, a strong wind and gusts, has a big influence on this rather unstable set of boats! The Photo-album contains a few pictures of mooring on a lazy-line.

In most of the Greek harbours - the rather rare marinas excepted - there are no facilities, no equipment for yacht - as far as they are not unwanted there and as far as they are not there rejected, as told by numerous friends! On the way towards Lebanon French friends made many times the experience of the inhospitality of the Greeks towards cruising visitors, often being ejected by so-called or self-declared guards (!!!) who very often are in the pay of local sharks or for themselves looking-out for the big fish , a big yacht and a big tip! Rhodos was doubtless their worst experience! Ourselves were the witnesses, in the charming small harbour of Galaxidi, how English friends were ardently asked to free their berth place for a more than 120 feet yacht with five crew members; Kaat saw the owner of the small chandlery shop being rewarded by a 500-euro banknote for this job! So we always try to arrive early enough and we choose as possible a not too interesting berth nor too in sight. We use our stern anchor, a Fortress 16, light and very handy (and if necessary even easily replaceable!) in case of problem. In these harbours berthing has to be far enough from the quay as concrete blocks and rocks make the approach dangerous. We explore as possible the bottom. In the harbour of Corinth releasing stuck anchors established was apparently a task of routine, interesting and well lucrative for a local adviser maybe much less innocent and friendly than he seemed ( the same story was told about other harbours e.g. at Zakynthos).

The mooring and anchorage manoeuvres are often a funny show - and very instructive! - for the one who is not concerned, of course! Sometimes we are really astonished and stunned by observing what certain skippers and crews are doing! Or ... not doing, as on the arrival of this Italian 40 feet at our pontoon in the marina of Lefkas without any prepared line , nor even visible in the cockpit! Twenty minutes later the crew was still without the slightest light of understanding looking to the nice fine hand of the beautiful and elegant blonde which, quite distraught and awkward, was wondering what she had to do with the rope - the lazy-line! - the employee of the marina had given her!

On anchorages we saw not less surprising things. So this skipper which wanting absolutely to reach in a straight line the point of grounding on the beach the leader of flotilla had indicated and who hadn't seen the swinging of a big anchored yacht; obsessed he pursued his track ... And this skipper which was going to anchor at three meters of our mooring buoy in the anchorage of Vathoudi, near Hortó. Also this crew having dropped his anchor on the pontoon in Lefkas Marina was wrapped into the lazy-lines and chains on the bottom. This sailing boat too who was towing on his anchor three small fishing boats in the harbour of Epidavros ...




6. Een goede loopplank / en francais une bonne passerelle / in English a useful boarding gangway.

zie ook / voir aussi / see also Fotoalbum

Wij hebben gekozen voor een lichte loopplank in kunststof met airex sandwich constructie, die bij het zeilen een plaats krijgt langszij de kuip en bevestigd is met steunbeugels aan de scepters. Wij lieten deze loopplank "op de maat van onze boot" bij ShipSupport maken voor het vertrek. Wij hebben echter bij het gebruik snel vastgesteld dat een aantal aanpassingen noodzakelijk waren voor een goede stabiliteit en veiligheid én een handig gebruik in de Med. Tijdens onze overwintering in Menton werden de noodzakelijke aanpassingen uitgevoerd door Manuel Accendi die zijn werkplaats in de haven van Garavan heeft door o.m. twee roestvrij stalen A4/316 systemen. Voor gebruik boeg naar de kade: een, in het vertikale vlak scharnierende, constructie onder de loopplank en een, in het horizontale vlak roterend, bevestigingspunt, op de opstap. Twee lijnen stabiliseren het uiteinde van de loopplank eveneens in het horizontale vlak, de twee oorspronkelijke bevestigingslijnen verhinderen dat de plank met haar roterende spil uit de verankeringscilinder ontsnapt, twee andere lijnen zijn met de spival verbonden door middel van een spreider en laten toe de hoogte van de loopplank aan te passen aan de wal of ponton. Niet alleen de wind zorgt, door bv. opstuwing, voor waterhoogte verschil. Het - alhoewel zeer kleine - tijverschil ( ook t.g.v. van de luchtdruk ) en het bewegen van de boot - afgemeerd op pendille! - zijn oorzaak van hinderlijk - en gevaarlijk - slepen van de loopplank. Daarom houden wij onze loopplank circa 20 à 15 cm boven de ponton: de "rek" in val en lijnen laat echter het van wieltjes voorziene uiteinde steunen wanneer we over de plank lopen. Voor het gebruik met de spiegel aan de kade, kunnen we deze bevestiging eenvoudig omvormen met het gebruik van een hulpstuk om het vast te maken op de zwemtrap. In het Fotoalbum tonen enkele foto's hoe de loopplank er thans uitziet, en naar voldoening gebruik wordt.


en francais

Nous avons opté pour une passerelle légère en polyester - sandwich airex - qui en navigation est fixée à hauteur du cockpit aux chandeliers à l'aide d'étriers de support et que nous avons fait faire par ShipSupport avant notre départ. Par l'usage nous avons rapidement constaté que pour la stabilité, la sécurité et un usage aisé en Méditerranée des adaptations étaient indispensables. Pendant notre hivernage à Menton nous avons fait réaliser les transformations indispensables par Manuel Accendi qui a son atelier sur le port de Garavan. Il nous a confectionné un excellent et double système de fixation en acier inoxydable A4/ 316. Pour l'utilisation sur la proue, une construction en charnière dans le plan vertical sous la passerelle et un point de fixation pivotant dans le plan horizontal sur la marche d'étrave. Deux bouts stabilisent l'extrémité de la passerelle dans ce même plan horizontal, alors que les deux bouts d'origine empêchent le pivot articulé de la passerelle de sortir du cylindre de fixation. Deux autres bouts relient la passerelle à la drisse de spi au moyen d'un écarteur en inox. La hauteur de la passerelle par rapport au quai ou au ponton est réglée au moyen de la drisse. La hauteur d'eau est influencée par le vent, mais pas seulement par celui-ci. Le marnage - bien que très limité - et la pression atmosphérique ont également une influence. Les mouvements du bateau ( amarré sur pendille! ) dus au clapot sont également responsables de l'inconfortable et dangereux ragage de la passerelle sur le ponton. C'est pourquoi nous maintenons celle-ci à une distance d'environ 20 à 15 cm du ponton: l'élasticité de la drisse et des bouts permet à la passerelle pourvue de roulettes de reposer sur le ponton lors du passage. Pour l'utilisation cockpit au ponton, le système se transforme par l'ajout d'une pièce pour fixation sur l'échelle de bain. ( voir les illustrations dans l'Album-photos ).


in English

We have made the choice for a lightweight GRP-passerelle - airex sandwich, while sailing fixed at the stanchions of the cockpit by means of stainless supports - built by Ship Support before our departure. We quickly noticed that for stability, safety and easy use in the Med adaptations were necessary. During our wintering in Menton we made realize the indispensable transformations by Manuel Accendi who has a workshop in the harbour of Garavan. He made us an excellent and double system of A4/316 stainless steel fixations. For use bow-to: a construction turning in the vertical plan under the footbridge and a point of fixation turning in the horizontal plan on the bowstep. Two ropes stabilize the extremity of the passerelle in the same horizontal plan, while two ropes prevent the articulated pivot of the passerelle to escape out of the cylinder on the bow. Two other ropes connect the passerelle with the spinnaker halyard by a stainless spreader. The height of the footbridge to the quay or to the pontoon is adjusted by the halyard. The height of water is influenced by the wind, but not only. The tidal range - although very limited in the Med - and the atmospheric pressure also have an influence. The movements of the boat (moored on lazy and mooring-lines!) due to choppy water are also responsible for the uncomfortable and dangerous scrubbing of the passerelle on the pontoon. That is why we maintain it at a distance about 20 to 15 cm: the elasticity of the halyard and the ropes allows the castors of the passerelle to rest on the pontoon, when we are passing. When we are berthing stern-to, we can easily transform the system by fixing a special part for use on the stern ladder. See pictures in the Photo-album




7. Bibliografie /en francais bibliographie / in English bibliografie.

Algemeen nautische werken, ouvrages nautiques généraux, nautical books in general:

Le cours des Glénans, Paris, Seuil, 1990. / Les manoeuvres de port et de mouillage, Paris, Seuil, coll. Guides Glénans, 1994 / VOOREN, RICHARD, Leidraad voor kajuitjachtzeilers, Huizen, uitg.Het Goede Boek, 1994. / BRIETVELD, TONI, Radar voor jachten, Baarn, Hollandia, 1995. / COLES ADLARD, BRUCE PETER, Zwaar weer zeilen, Baarn, Hollandia, 2002. / La météo marine, Paris, Seuil, coll. Guides Glénans, 1992. / WATTS (ALAN), Het kleine weerboek voor watersporters, Baarn, Hollandia, 1992. / MAYENCON, RENE & DELORME, ROBERT, La météo des plaisanciers en Méditerranée, Paris, Ed. du Gerfaut, 2004 / DESECK PAUL, Internationale bepalingen ter voorkoming van aanvaringen op zee, 1972, zoals gew. I.M.O. 1981-1987, Oostende, Uitg.Toulon, 1983/89./ update 2014: SINGLETON FRANK, Reeds Weather Handbook, for Sail and Power, The Comprehensive Pocket Guide, London e.o, Adlard Coles Nautical - Bloomsbury publ., 2014, 143p.

internetsite: het weer voor de zeiler, la meteo pour le plaisancier, weather for the sailor: http://weather.mailasail.com/Franks-Weather

Reeds 2007, Adlard Coles Nautical / BlocMarine Méditerranée, 2007/ DEREK BOWSKILL, The channel to the Med / Pilote Côtier nr 1 Marseille Gênes. / HEIKELL ROD, Mediterranean France & Corsica Pilot, Imray, 2002. / HEIKELL ROD, Italian Waters Pilot, Imray, 2006. / HEIKELL ROD, Greek Waters Pilot, Imray, 2004. (updates: www.imray.com) / HEIKELL ROD, Mediterranean Cruising Handbook, Imray, 2004.

Kaarten, Cartes, Charts:

Navicarte Guides de Navigation Fluviale, nr 14 Nord-Pas-de-Calais, nr 24 Picardie, nr 8 Champagne Ardenne, nr 21 France (passage) / Carto-Guide fluvial Chagnon nr 6 Saône / Carto-Guide Vagnon nr 5 Rhône. / Gids voor de Pleziervaart (Dutch, but several ling.) / Mediterranean & Black See, Navionics Gold (electronic chart) (www.navionicx.com)/ Western Mediterranean, Gibraltar to the Ionian Sea, Imray Chart M10, WGS 84, 1:2 750 000 / Marseille to Genova & Calvi, Imray Chart M15, WGS84, 1:450 000 (www.imray.com) / Cannes to Brindisi (Med.side only), Tides End ltd - Bellingham, 2/3 size chart reproductions (in folios): portfolio 520 Italy 33 charts (www.tidesend.com) / Mainland Greece and the Peloponnisos, Passage Chart, Imray Tetra Chart G1, WGS 84, 1:729 000 / Aegean Sea ( North Part), Passage Chart, Imray Tetra Chart G2, WGS 84, 1: 720.500 / G11 Nísos Kérkira to Nísos Levkas, WGS 84, 1:185.000 / G12 Nísos Levkas to Nísos Zákinthos, WGS 84, 1:190.000 / G121 The Inland Sea WGS 84, 1:95.000 (www.tidesend.com); ELIAS, NICOLAS D., Greece, sea guide, all charts / harbours / bays, supply / tourist / information; Volume I: Argosaronikos, Kytthira, Kyklades, Kriti, Astypalaiade, 3th edition (corrected) 2004, updated 2008-9; Volume II, part. 1: N Evia (apart from Petalion Gulf), Eastern and Northern coasts of Mainland, North Sporades, N. Thassos and N Samothraki, 2nd edition 2007, updated 2008-9; Volume III : Ionian Sea, Pelopponisos (excl. E-coast), South and West coast of the mainland, 1997, 2nd ed. 2002, updated 2008, 90,-euro, Glyfada GR, Eagle Ray, (in Greek and English); www.eagleray.gr.

Reisgidsen en kaarten, Guides et cartes de voyage, Travel guides and maps:

France: VAN LOO, BART, Parijs retour, literaire reisgids voor Frankrijk, Amsterdam-Antwerpen, Meulenhof-Manteau, 2006 / Alpes-Maritimes, Paris, Ed. Nouveaux-Loisirs, Guides Gallimard, 1994-2003. / carte IGN Menton, série bleue, 1:25000 (incl. Sospel, Beausoleil) / Italia: DEVOLDERE LUC, Mijn Italië, Amsterdam-Antwerpen, Uitg.Atlas, 2006 / Italie, Guide vert Michelin / Venezia: Venise, guide évasion en ville, Paris, Hachette, 2008, 197p, 8,95 euro, with separate plan, very usefull for a short stay (in French) / Hellas: Le guide du routard, T1: Iles grecques et Athènes (non-inclus les Iles Ioniennes) (2008/2009), T2: Grèce continentale (inclus les Iles Ioniennes) (2008/2009), Paris, Hachette, 2008 (12,90 euro ttc) www.routard.com / update 2015: DELORME (OLIVIER), La Grèce et les Balkans, du Ve siècle à nos jours, T1: [Ve siècle - 1909] T2: [1909-1955], T3: 1955 - 2009(/2013), Paris, Gallimard, coll. Folio Histoire 220-222, 2013, ouvrage inédit, 2298 p., ISBN 978-2-07-045453-1/2/3, website Olivier Delorme http://www.olivier-delorme.com/ voir aussi: Olivier Delorme vous présente "La Grèce et les Balkans Volumes 1, 2 et 3" aux éditions Gallimard:https://www.youtube.com/watch?v=SLgEY7_lAwc

Michelin, cartes routières: France (bijzonder nuttig voor de tocht door Frankrijk, de kanalen, de Saône en de Rhône!), Italia, Greece

Useful for who wants to live in Greece: TSILIVAKIS, KATHYKAS and NELLAS,DEMATRIS a.o., Surviving Greek Bureaucracy, A Cradle-to-Grave Guide to the State, Athens, Athens News, 2007, 235p. [ avaible at P.Kyriakides Bookstore, 62 Mitropoleos St, Athens (Monastiraki), 10 euros, or ordered by email to < g.grillia@pkbooks.gr > or phoning 210 322 7830 ] - ( do I need a residence permit? / how do I register a newborn / who is eligible for military service / can anyone marry in an Orthodox church? / how should I draft a will / buying or renting a home / rights and obligations of EU - non EU citizens / tax roll number / filling in tax forms / foreign driving permits / the EU trouble shooter / consumer rights a.s.o.

Onze nautische litteratuur - de auteurs 2007-2010, Notre littérature nautique - les auteurs 2007-2010, Our nautical literature - the writers 2007-2010:

Bernard Moitessier, Jean-Yves Le Toumelin, Joshua Slocum, Herman Jansen, Jean Huylbroeck, Peter Stuyvenberg, Tania Aebi, Olav Cox, Alain Calita, Erik Orséna, Jean-François Deniau, Eric Tabarly, Isabelle Autissier, Olivier de Kersauzon, Thomas Siffer ...

Homeros, Ilias & Odysseia (French translation; Gallimard, coll. Folio classique, Homère, Iliade, préface de Pierre Vidal-Naquet (700) & Odyssée, éd. Philippe Brunet ( 3235).

Taal , Langues , Languages:

Italian: Assimil, Italiaans zonder moeite (+ 4 audio CD). / Dizionario Francese, Francese-Italiano & Italiano-Francese, De Agostini, Novara, 2008-2012, 1357 p, 14,90 euro, ISBN 978-88-418-7950-4 / Dictionnaire Larouse, Français-Italien & Italien-Français (1 vol.) / Talk to me: Italiano, Auralog, 1 CDRom / CHEVALIER (BERNARD-A.) Grammaire alphabétique de l'italien, Paris, 2004, Editions Bordas coll. Bordas-Langues Lycées et classes préparatoires,288 p,, ISBN 2-04-730622-1 / MANELLA (CLAUDIA) & PALLANTE (CESARE) Guida ai verbi italiani, Firenze, 1998-2008,8a edizione, Edizioni Progetto Lingua, 228 p., 12,90 euro, ISBN 88-87883-00-9

Greek: ASSIMIL, Grieks zonder moeite / ASSIMIL, Le grec moderne sans peine (+ 4+1 CD ) / MANDESON, Learn Greek without a Teacher, Diagoras Ekdoseis (vocabulary, and clear grammar, exercices + corr, in English) / TONNET (HENRI) & GALANES (GEORGIOS), Méthode de grec moderne, 1 (+ 2 CD) & 2 (+2 CD), Paris, 2009, L'Asiathèque, Coll. de l'Institut Néo-Hellénique à la Sorbonne / Dictionaries: PANDELODIMOS (DIMITRIS) & KAÏTERIS (CONSTANTIN) Ελληνικογαλλικο Λεξικο - Dictionnaire grec-français, Athina, 2012, Editions Tsigarida, 1520 p., ISBN 13: 978-618-80161-1-8 / LUST (COLETTE) & PANDELODIMOS (DIMITRIS), Γαλλικο Ελληνικο Λεξικο, Dictionnaire Français-Grec, Athènes, 2004, Librairie Kauffmann, 1112 p,, ISBN 960-8368-03-0 / MASTROMICHALIKI, ISIDORE, Français-Grec & Grec-Français, Galloelliniko & Ellinogalliko, Athens, Ellinoekdotiki, Olympia, 2001. ISBN 960.7650.45.x / TONNET (HENRI), Précis pratique de grammaire grecque moderne, Paris, 2007, L'Asiathèque / IORDANIDOU ANNA, Τα Ρηματα τησ νεαs Ελληνικησ (The Modern Greek Verbs), Athens, 19921-2013, Ekdosis Pataki, 391p, ISBN 978-960-293-670-2 / Talk now: Mαθετε Eλληνικα (Learn Greek), Eurotalk, 1 CDRom

Onze Website. Notre site sur la toile. Our Website:

Hosting: AnoebIT, Lier (B) www.anoebit.be/ software: Adobe Macromedia Studio 8 (Dreamweaver, Fireworks, Contribute) / NL: nuttig naslagwerk: HEEIJKOOP, HARRY, Basiscursus Dreamweaver 8, Academic service, ISBN 90.395.2493.9


8. Gluten-vrij eten en koken aan boord / en francais Notre cuisine sans gluten à bord, prov. à la demande seulement / in English Glutenfree cooking on board, temp.only on request (zie ook " Links")

Bij het plannen van onze zeiltocht naar Hortó, in Thessalië, aan de oostkust van het Griekse vasteland moesten wij rekening houden met het feit dat Eric verder een strikt gluten-vrij dieet diende te volgen. Vier jaar geleden heeft het "gluten"-probleem zich plots in ons culinair leven uitgenodigd. Door een vrij rationele aanpak hebben wij verhinderd dat dit draconisch te volgen dieet een te grote invloed kon krijgen op ons "zeilersleven". Een goed inzicht in wat niet meer kon was dus noodzakelijk; hiertoe was een goede voorlichting nodig. De heel concrete en praktische inzichten vonden wij voornamelijk op twee internetsites, deze van de Vlaamse Coeliakie Vereniging (www.vcv.coeliakie.be) en deze van de AFDIAG (www.afdiag.org) - de Franse organisatie, vermits wij tijdens langere tochten vooral langs de Franse kusten zeilden. Zo zijn wij de laatste jaren tijdens de zomervakanties vooral naar Normandië, Bretagne en de Kanaaleilanden getrokken.

Het restaurantbezoek hebben wij onmiddellijk zonder al te veel ergernis geschrapt. Kaat heeft zich vrij snel en enthousiast ingewerkt in "het glutenvrij koken aan boord". Sinds enige tijd al vonden wij het veelal lekkerder en gezelliger; maar het liet ons vooral toe meer verse en kwaliteitsvolle producten te verbruiken. Voor een tocht van een zestal weken namen wij alle "broodvervangende", glutenvrije producten mee, wat overeenkomt met een volle kist in de punt van de boot (inhoud ong.150 l ): niet alleen glutenvrij brood maar ook pannekoekenbloem en de voor zeilers dikwijls onmisbare kant en klare hapjes - door de zeegang is dit tijdens het zeilen soms de handigste maaltijd - die wij aanvullen met heel wat vers fruit! Als "onze" kers op de taart, maakten wij er een feest van bij onze "jaarlijkse" halte in SAINT-VAAST-LA-HOUGUE een Plateau de fruits de mer mét kreeft (glutenvrij!) aan boord te laten bestellen!

Spijts onze "routine", hebben wij ons toch wat - onbeantwoorde - vragen gesteld tijdens de voorbereiding van deze, veel langere tocht. De eerste etappe is echter probleemloos verlopen. Tijd dus nu, tijdens onze winterstop (2007-2008), om even terug te blikken en een inventaris op te maken.

8.1. Het vertrek en de kanalen-tocht. We vertrekken op 7 juli met een - naar gewoonte - volle 150 liter kist: wij willen vermijden tijdens onze tocht door Frankrijk tijd te verliezen met het zoeken naar glutenvrije voeding. De tocht gaat van Nieuwpoort naar Port-Saint-Louis-du-Rhône: langs de kanalen tot in Pontailler, dan verder langs de Saône tot Lyon en uiteindelijk via de Rhône tot Port-Saint-Louis, waar we rond 20 augustus willen toekomen. De vakantie en het feit dat heel wat stopplaatsen ver van grotere centra liggen maken dat we best een min. 6 weken-voorraad voorzien. Voor alle producten is een lange houdbaarheid nodig en wij houden een inventaris bij zodat wij toch kunnen aanvullen. Doordat wij op vlak water varen kan, voor een leuke afwisseling, het brood licht worden geroosterd in een niet-ingevette Tefalpan (dit gebeurt op een zéér laag vuur). Het middagmaal ziet er zo uit: enkele sneetjes geroosterd brood, enkele rice-toast, schijfjes kaas / ham, yoghurt (alles uit GV-merkenlijst) en drie stukken vers fruit; bij manoeuvres rond het middaguur vervangt een appelflap of een chocoladekoek (glutenvrij) het geroosterd brood! 's Avonds mag je niet doorvaren; wij zoeken dus tijdig een haven (Port fluvial) of stopplaats (Halte fluviale). Het is ongetwijfeld een uitdaging om dagelijks op het tweepits vuur van een kleine bootkombuis een lekker avondmaal met verse ingrediënten te bereiden; deze uitdaging neemt Kaat met beslist enthousiasme.

8.2. De Franse Middellandse Zee. We vertrekken uit Port-Saint-Louis op 2 september. Op zee geen geroosterd brood; de maaltijd wordt voor het afvaren klaar gemaakt, het fruit wordt geschild (in gescheiden zakjes - Kaat eet niet glutenvrij!)en alles ligt in handbereik om nodeloos lang binnen blijven te vermijden (eventueel zeeziekte!). In Marseille hebben wij de voorraad gluten-vrije voeding stevig aangevuld. Op de meeste plaatsen echter, langs deze erg toeristische kust, zijn er bio/dieetwinkels: deze zijn steeds bereid producten te bestellen die je dan een viertal dagen later kan afhalen; ook apothekers kunnen, indien nodig, een snelle levering bezorgen (hou dan eventueel rekening met een prijsverschil).Een goede keuze aan gluten vrije producten van o.m. Schär, France-Aglut, Lima en/of Valpiform, en het echt lekkere Glutabye - een ontdekking! - vonden wij in MACON ( La table d'Antan), AVIGNON (Avignon Bio, t.o. Les Halles) , MARSEILLE (Espace Diététique, 67 Allée Gambetta, en Country Life) , LE LAVANDOU (Tout va Bio, 31 Avenue des Martyrs de la Résistance), MENTON Rayons Verts ( 22 rue Partouneaux). In Menton belt Eric met de contactpersoon van AFDIAG in MONACO. Er wordt afgesproken in voor een glutenvrij etentje in een restaurant van deze mini-staat zodat ook verdere informatie kan worden uitgewisseld! Zo krijgen wij o.a. de adressen van twee restaurants in Menton waar men, op aanvraag en na reservatie, glutenvrij kan eten: Le Jardin des Lys, Rue de la Marne, en Le Virginia, 151, Quai du Général Leclerc.

Bij de voorbereiding van onze verdere tocht langs de Italiaanse kust en naar Griekenland leggen wij contacten met een aantal leveranciers van glutenvrije producten.Bij Gluta Bye (www.glutabye.com) verwijst men ons naar Gourmet sans gêne (www.gourmetsansgene.com): deze firma, gespecialiseerd in on-line verkoop van o.m. glutenvrije producten, levert in 24 landen, waaronder Italië en Griekenland. Op hun tweetalige site (franstalig/engelstalig) worden de meeste producten van de meeste producenten verkocht; de vrij snelle levering is voor o.m. Griekenland duur maar bij grote bestellingen is deze kost misschien nog te relativeren. We bekijken het!

8.3. Italië. GV producten vinden we hier in de apotheek, uit voorraad of (snel) na bestelling.We vertrekken uit Menton met een stevige gluten-vrije voorraad. In Rapallo is het nog te vroeg om andere producten aan te kopen maar gluten-vrije rice-toast en maïs-toast vinden we in de supermarkt; ijsjes eten kan echter nog steeds niet als we op Elba (10.05.08) toekomen; het probleem is goed gekend hier in Italië, maar daarom hebben ze (overal?) nog geen gluten-vrije ijsjes: "Scusi, ma non c'è!" is het frequente antwoord, dan maar een cappuccino! Tijdens onze stop op Elba, Porto Azzurro, vullen we de GV-voorraad aan: brood - en koekjes! - vinden we bij de plaatselijke apotheker en de volgende morgen halen we de bij hem bestelde (<24H!) Schär producten af! Op het Isola del' Giglio kan Eric eindelijk van een heerlijk chocolade/citroen ijsje genieten: een duidelijk bordje vermeldt dat alle ijsjes GV zijn: de ("artigianale", ambachtelijke) ijsjesman weet er alles van (erg smal straatje wat "hoger", haaks op de havenkom, 1 tafeltje buiten). De apotheker van Porto Ercole levert in minder dan 24h een grotere bestelling van Schär-GV producten, die we op zondagmorgen in de para-apotheek in de Marina van Cala Galera afhalen! De Gelateria Creole aan de haven van Porto Ercole heeft glutenvrije ijsjes! Rome: in verschillende (kleinere) restaurants, trattoria' of pizzeria's, vroegen we of het mogelijkwas glutenvrij te eten, steeds wist men wat het probleem was, en we kregen telkens een duidelijk antwoord; bij ons eerste bezoek kon Eric glutenvrij eten in het restaurant Argentina (nabij de gelijknamige piazza), bij ons tweede bezoek aten we nabij San Pietro, een eenvoudige lunch waarbij op aanduiding van de kelnerin, die goed wist wat het probleem was, een hoofdschotel uit het menu kon gekozen worden, als compensatie voor de in het menu begrepen voorgerecht (allen werden afgeraden) kregen we een extra grote groentesla (zelf te kruiden), Eric had een GV- Duo broodje van Schär meegenomen. Onze ervaring leert (tot hiertoe) dat je bij je vraag niet veel uitleg hoeft te geven: je krijgt een duidelijk antwoord. In de twee ijssalons die we bezochten - beide bekende artigianali - kon men alle informatie geven en nam men ook voorzorgen (spatel, plaats waar men telkens uit de ijsbakjes schepte): bij Il Gelato di San Crispino (Via della Panetteria, 42, nabij Trevi-fontein), is alle ijs glutenvrij; bij de Gelateria del Teatro (zijstraatje van de Via dei Coronari, net aan het gelijknamige theatertje) stond dan weer een bordje en was er keuze tussen het dan gebruikelijke kartonnen bekertje of individueel verpakte, GV gewaarborgde hoorntjes! Verder in Italië ook geen moeilijkheden om GV-producten te vinden: bij een apotheker in Nettuno vonden we Schär en Josse uit voorraad, in Tropea hadden we een bestelling geleverd op 24 H, ijsjes waren verder geen probleem, de voorlichting was steeds goed (Gaeta, Gel. Artig. in de oude stad, Camerota, Gel. Artig. Napoli), maar in het hyper-toeristische Taormina op Sicilië vonden we geen enkel GV-ijsje!

8.4. Griekenland. Het probleem is algemeen vrij onbekend of men verwart het met andere intolerantie-, allergie- of dieetproblematiek. De GV-producten zijn hier dus veel minder bekend; de (meer traditionele) Griekse keuken daarentegen bevat doorgaans minder toevoegingen i.c. gluten-houdende bindmiddelen, en de keuze uit de talrijke van nature GV-vrije schotels is relatief groot, zodat het restaurantbezoek hier toch wat eenvoudiger wordt; zijn natuurlijk verboden de moussaka en de pastizio en alle schotels met deegwaren, de tarama-sla op basis van brood (we vonden ze wel ook op basis van aardappel!); GV- brood en andere producten van Schär (invoerder: CANA S.A. 446 Irakliou Ave., 14122 IRAKLION ATTIKIS, 210.2883332/ 210.2883300 FAX 210.2845322) : op Corfu: we konden in grotere hoeveelheden Schär- prod. bestellen bij Systegasmena Farmakia, X.Bretou, Pl. G. Theotoki, 9, Corfu, tel. 26610-44720- 37872, op de plaats van het centraal busstation, Engl.spr., 6 dagen leveringstermijn! (maar de apotheker in Kontokali bij de Marina van Gouvia weigerde!), de prijs is vergelijkbaar met deze in Italië (ook bij apothekers!) gem. 20% duurder dan bij bio- en dieetwinkels in België of Frankrijk!). Met het in het Grieks opgestelde kaartje van www.celiactravel.com dat het probleem beschrijft, kon Eric een ijsje eten in Corfu (oude) stad bij de mooie (enige) artisanale ijsjesmaker; in ons favoriete taverne in Kontokali, "Takis", nabij de Marina van Gouvia, waar we s' avonds gingen eten kon Eric zijn "beperkingen" goed bespreken, zo nam de kokkin ook telkens voorzorgen (pan, olie enz); in Sivota-Moúrtos, konden we GV-vrij eten en was het probleem goed gekend in het restaurant The Blue Coast (www.bluecoast.gr); in Lefkas vonden we na wat zoeken de grote moderne apotheek van Alexander KOLYBAS, Iroom Politechniou, Lefkas town, tel. & fax 26450 24567, mob. 6932808280, e-mail: afelsion@yahoo.gr, Engl. spoken, waar men onmiddelijk bereid was de Schär-producten te bestellen, wel moesten we zelf de code/referenties van elk product opgeven aangezien ze niet over een catalogus beschikten en evenmin hun weg vonden in de Schär-website (de toch wel beperkte GV-ervaring én de taalkennis zijn evidente handicaps); ook hier was de verwachte levertijd 6 dagen bij quasi alle bezochte restaurants kon Eric met de mededeling dat hij alleen glutenvrij kon eten probleemloos menukeuzes maken - "problema alevri (bloem) ke sitari ( tarwe)", of "choris (zonder) alevri (bloem), choris (zonder) sitari(tarme), choris (zonder) psomi (brood)" en het Griekse travel-kaartje - , bij Estatorio San Paramythi (Fairytale) ( zie onder 4.3. Lefkas town (hierboven) bereidde men herhaaldelijk onze meegebrachte pastas! tijdens onze overzomering in Horto-Milina-Ormos Vathoudi (Pilion) konden we de gluten-vrije producten van Schär binnen de 24 uur verkrijgen bij apotheker Apostolos G. LOUPHOPOULOS, Milina, tel.& fax 24230.65715, vriendelijke ontvangst, Engl. spoken, ook hier was het eenvoudig met onze catalogus, geen probleem bij de bezochte restaurants ( zie onder 4.3. Horto, Milina, Ormos Vathoudi, en 4.9.2 Horto, Pilion tocht, hierboven) - "problema alevri (bloem) ke sitari ( tarwe)", of "choris (zonder) alevri (bloem), choris (zonder) sitari(tarme), choris (zonder) psomi (brood)" en het Griekse travel-kaartje -: o.a. bij Martha's restaurant (Horto) en Gibraltar (met studio's Marianthi ) English spoken, tel +30.2423.0605033, GSM 6979771369, email: marianthimilina@yahoo.gr.bij de SunSail-basis in Milina evenals bij Favios taverna wat verser in the oostelijke hoek van de baai. Ook tijdens de tocht van Lefkas naar Horto, en terug, had Eric geen problemen in de restaurants ( we wel steeds een grote voorraad GV-broodjes mee gemiddeld voor min. 20 dagen! ).

Dus bij taverne- en restaurantbezoek waren dit de "zekere (!?) keuze mogelijkheden" (Sunna-broodjes van Schär had Eric steeds bij): alle gegrilde bereidingen (zonder peper!) niet alleen vlees en vis maar ook aubergines, courgettes, paprika's ; in "schone" olie gefrituurde aubergines, courgettes, paprika's; tzaziki; tarama indien op basis van aardappel; stifado (indien niet gebonden met GH-bloem); zelf te kruiden Griekse sla; meloen, watermeloen, en verder alle fruit. Met de Griekse versie van de Coeliac Gluten Free Restaurant Card (www.celiactravel.com) konden we in de meeste restaurants terecht (we lieten een uitprint van de high rez. versie lezen); op vertoon van de kaart vonden we echter dikwijls geen GV-ijs (telkens werd het afgeraden, wsch. uit voorzorg!).

Met de volgende gerechten is er in princiep geen probleem: tsaziki; fetakaas ; gegrilde feta; gegrilde pepers, aubergines en courgettes (bij gebakken of gefruite kan de bakolie "geïnfecteerd" zijn); octopussla (!); div. groenteslas; chorta; griekse sla; ansjovis; gegrild vlees; gemesta en stifado (n. sam. informeren!); gegrilde vis; maar telkens hebben we nog nadrukkelijk de vraag gesteld i.v.m. de samenstelling, de gebruikte grondstoffen en de bereiding: of er geen/niet (ochi) brood (psomi) en () bloem (alèvri) in verwerkt was; het kruiden deden we zelf, gemalen peper beschouwden we als verdacht.

8.5 Uit het kookdagboek van Kaat.

Sedert de dokters bij Eric een gluten-intolerantie vaststelden is er eigenlijk weinig veranderd aan onze eet-gewoonten. We hebben altijd veel verse producten gebruikt , nooit of zelden ("iedereen eet eens wel een pizza") klaargemaakte schotels gekocht en we waren geen fervente restaurantbezoekers gelukkig maar! Zo hebben wij aan onze leefgewoonten ook niet zoveel moeten veranderen. Alleen "op reis" is het soms wat minder eenvoudig: op "daguitstappen" kunnen we niet meer zomaar een restaurantje of crêperie binnenwandelen - jammer! Dan ... nemen we steeds een rugzakje mee met daarin een - gezonde - middagknabbel, voor Eric gluten-vrij, en hoofdzakelijk vers fruit.

8.5.1. De kombuis.

Nehalinnia is een kleine boot maar met een verbazend grote en handige kombuis, maar een (veel gas verbruikende) oven hebben we niet. Onder het twee-pits vuur is een grote kast: daar zijn opgeborgen de D20/H20 Lagostina-drukkookpan (zeilers, zie hierover óók de bekende Cours des Glénans!) - met plooibare roestvrijstalen rooster - en twee roestvrij stalen Alva-kookpotten met zware bodem (een kleine van D15/H10 en een wat grotere van D18/H12), met stoomgaatjes in de deksels. Een kleine (D20/D22) pannenkoeken pan met anti-kleeflaag (regelmatig te vervangen!) vervolledigt het potten en pannen arsenaal! Het twee-pits vuur waarop gewoonlijk een waterketel staat - tijdens het koken verdwijnt die in de kast- en dat niet-cardanisch is opgehangen, is voorzien van extra-verhoogde pannenklemmen; ook tijdens het zeilen onder helling, blijft de waterketel veilig staan. Algemeen vermijden we wel te koken tijdens het varen. Noch Eric noch ik wassen graag af, dus tracht ik het aantal gebruikte potten tot het minimum te beperken. Er worden dus zoveel mogelijk letterlijk éénpans-maaltijden bereid, wat niet betekent "alles bij mekaar gooien en het deksel erop". Een voorbeeld: Runderlapje - faux-filet - met (verse) boontjes en gebakken aardappelen, faux-filet met broccoli en gestoomde aardappelen, faux-filet met witloof, spruitjes en gebakken aardappelen (zie verder bij "ingrediënten en bereidingswijze")

8.5.2. Pannenkoeken, een bijzonder handige broodvervanger.

De gluten-vrije broodsoorten en broodjes, die in de handel verkrijgbaar zijn, trachten wij, ook eventueel louter ter afwisseling, te vervangen door pannenkoeken. Ik gebruik de voor ons gemakkelijk weg te bergen gluten-vrije Valpiform Pâtisseriebloem, handig verpakt in 2 x 500 gram. Om te "wegen" gebruik ik een polyvalente maatbeker waarmee ik zowel bloem, als melk kan afmeten.Onze kleine pan, die ook dienst doet als broodrooster - broodsneden of broodjes in de ongevette pan op heel laag vuur - doet ook wonderen. Je kan die pannenkoeken ook met alles combineren - en er dus kaas, ham (gluten-vrije!),tomaat, fruit, olijven enz in verwerken. Ook met confituur of met suiker, of ... gewoon droog, "uit het vuistje" opeten, als vervanger van de boterham, en als tussendoortje! Het pannenkoekenrecept staat op de doos maar zo doe ik het, - ingrediënten en bereiding voor 5 pannenkoeken - 75 gram bloem, 175 dl half afgeroomde melk, een snuifje zout, één eetlepel olijfolie , één ei,; alle ingrediënten goed mengen met een klopper; de pannenkoeken bak ik op een matig vuurtje in mijn pannetje, zonder vetstof!

8.5.3. Recepten: ingrediënten en bereidingswijze.

Voor het koken kies ik steeds olijfolie van goede kwaliteit - als het kan bij de "producteur" -: zgn.eerste, koude pers. Hier is er keuze in overvloed: Menton heeft zelfs een ambachtelijk olie fabriekje. Voor de kenners, olijfolie is als wijn: er zijn zoveel soorten, proeven is dus soms leuk. Tijdens ons bezoek aan vrienden in Sospel, kochten wij bij hen een fles van hun goudgele olijfolie; in hun honderdjarige olijfbomen klom onze zoon nog als kleine jongen! Deze kwalitatief goede olie "spettert" minder bij het koken maar toch is het nodig om altijd tijdens de "aanbakfase" een deksel te gebruiken.

(1) Rundsvlees met verse boontjes en gebakken aardappelen (één-pan):

Ingrediënten voor twee personen: één snede rundsvlees (ik kies in Frankrijk voor "faux-filet" omwille van de smaak) van 350 gram (dikke snede); 600 gram fijne boontjes (inlands!); 1 ui; 4 middelgrote vastkokende aardappelen; 1 1/2 eetlepel olijfolie; peper (molen); snuifje zout. Bereiding (30 min.): 1.de puntjes van de boontjes afbreken, wassen ; 2. in de drukpan de olijfolie verhitten (niet oververhitten!); het vlees aanbakken ( 2min. / kant); vermits er geen anti-kleeflaag is in de drukpan kleeft het vlees lichtjes (met wat water wordt dit losgemaakt en gebruikt); het deksel van de kookpan wordt gebruikt voor het afdekken echter zonder sluiten; 3. intussen de aardappelen schillen en overlangs in twee snijden en de ui schillen en snipperen; 4. het vlees uit de pan halen en op een bord leggen; 5. in het bakvet (vuur laag zetten!) de ui laten laten verglazen en uit de pan halen ( ik gebruik hiervoor een schuimspaan); 6. de aardappelen in de drukpan leggen en omroeren, zo komt al wat "aangebakken" vlees los; 7. 1/2 glas water toevoegen en een snuifje zout, omroeren met een houten spatel zodat de bodem van de drukpan schoon wordt, rooster bovenop alles plaatsen; 8. op de rooster de boontjes en ertussen de ui spreiden, naar smaak kruiden met de pepermolen, snuifje zout toevoegen en met oregano bestrooien; 9. het deksel van de drukpan sluiten maar niet de drukklep sluiten (er wordt dus niet onder druk gekookt!), 12 min. laten stomen; 10. als de stoom naar gebakken aardappeltjes begint te ruiken, wordt het vuur gedoofd en de drukpan voorzichtig geopend - dit kan want er wordt niet onder druk gewerkt! - : controleer of groente gaar is , indien niet, een beetje water toevoegen, en enkele minuten met gesloten deksel (zonder druk) laten gaar worden; zijn de groenten gaar, het vlees op de groente leggen, en het deksel op de drukpan brengen, de drukklep nu wel sluiten echter zonder vuur (!): de drukpan werkt nu nog even als een oventje, net lang genoeg om het vlees opnieuw op temperatuur te brengen; 11. na enkele minuten de drukklep openen, de drukpan openen; serveren.

(2) Kalfvlees, penne en saus van knapperige courgettes, verse tomaten en basilicum (twee-potten-bereiding; 30 minuten):

- het fijngesneden kalfsvlees (stukjes van ong. 0,5 cm dik, ong. 2 à 3 cm groot) even aanbakken in olijfolie; de stukjes vlees op een bord leggen en warm houden bv. door het bedekken met een ander bord). In dezelfde pot courgettes in schijfjes snijden en, eventueel met een teentje look, in (de) olijfolie laten stoven met verse, ontvelde tomaten, (verse, fijngesneden) basilicum (blaadjes), peper (van de molen!), zout; GV-penne bereiden volgens recept/aanduidingen. Suggestie: als de courgettes licht-knapperig-gaar gestoofd zijn, het vuur doven en wanneer de "courgettesaus" niet meer "pruttelt", een volledig ei toevoegen en omroeren; het vlees toevoegen, omroeren en even afgedekt laten rusten. De penne op de borden leggen en rijkelijk bedekken met de "knapperige vlees en courgettesaus"; bestrooien met parmezaan . Voor twee personen: 200 gram kalfsvlees; 4 middelgrote courgettes, 4 tomaten, basilicum, één teentje look; 250 gram GV-penne ( of GV-spaghetti, of volle rijst); één ei, olijfolie, peper ("uit de molen"!) en zout, gemalen parmezaan (parmigiano!)

(3) Nu leest U hier het "echte" recept van de "echte" Risotto en van de "echte" Ossibuchi, beide, alla Milanese, ... si, è vero! (uit onze lessen Italiaans in de Maison des loisirs van Menton).


ingrediënten (4pers.): 350 gram rijst ("riso vialone", speciaal voor risotto, in It. speciaalzaken), 70 gram boter (burro), 30 gram ossemerg (midollo di bue), 1soeplepel (cucchiaio) braadvocht van een (rund)gebraad (sugo d'arrosto) - het gebraad is voor 's anderendaags! - , 2 liter vleesbouillon (brodo di carne), een zakje (=dosis) saffraan (una bustina di zafferano), 1 wit fijn gesneden ui (una cipolla bianca affetta sottilmente), 80 gram Parmigiano Reggiano grattugiato ( = geraspte parmezaan van Reggio Emilia!), 1glas droge witte wijn (un bicchiere di vino bianco secco).

bereiding: laat 50 gram boter smelten in een diepe pan (= met hoge boorden, in una pentola a bordi alti), voeg er de fijngesneden ui aan toe en het ossemerg; laat dit samen heel zachtjes koken (cuocere piano piano); wanneer de ui goed gaar (ben cotta) is, voeg er de rijst bij; met een houten lepel (un cucchiaio di legno) roeren en nog eens roeren (girate e rigirate) tot de rijst kleurt (prende colore): voeg er dan de wijn aan toe (aggiungete il vino). Laat de wijn verdampen (evaporare) en voeg er, beetje bij beetje (poco a poco) telkens een pollepel (un mestolo) kokende bouillon (brodo bolente) bij wanneer de rijst de bouillon heeft geabsorbeerd (solo quando il riso ha assorbito tutto il brodo). Wanneer de rijst bijna gaar gekookt is (quando il riso e quasi cotto), voeg er de saffraan bij (aggiungete lo zafferano). Neem de pan van het vuur (togliete la pentola dal fuoco) en laat één of twee minuten rusten (lasciatelo riposare), voeg er dan de overblijvende boter bij (il burro rimasto) evenals de Parmigiano Reggiano ( =parmezaan van Reggio Emilia!). Roer voorzichtig (girate con delicatezza) en voeg er naar uw smaak (a vostro piacere) zout en witte peper (sale e pepe bianco) aan toe. Over de risotto kan U [nog] witte truffels van Alba zeer fijn snijden op de individuele borden (Sul il risotto potete agiungere del tartufo bianco d'Alba, tagliato fine fine al momento sul piato individuale). De droge witte wijn wordt erg koel geserveerd! (Vino bianco secco servito molto freddo!) ... Smakelijk! Buon appetito!


ingrediënten ( voor 4 pers.): 4 kalfsschenkels (ossibuchi) van 4 cm dik (200-250 gr.stuk), 1 soeplepel (cucciaio) - glutenvrije (senza glutine) - bloem (farina), 50 g boter (50 g di burro), 1 soeplepel - glutenvrije - tomatenpuree (conserva di pomodore), in 1 soeplepel lauw water opgelost (sciolta in 1 cucchiaio d'aqua tiepida) - wij gebruiken 1 à 2 verse, gekookte tomaten -, 1/2 witte ajuin fijn gesneden (cipolla bianca finemente tritata), 1/3 glas droge witte wijn ( 1/3 di bicchiere di vino bianco secco), 1 kop - glutenvrije - bouillon (1 tazza di brodo di dado), peper en zout (pepe, sale). voor de cremolada: 1 tak verse peterselie (1 mazzetto di prezzemolo freschissimo), 1 twijgje rozemarijn (1 rametto di rosmarino), 1/2 lookteentje (1/2 spicchio d'aglio), de schil van 1/2 (onbehandelende) citroen (1/2 limone: la scorza)

bereiding: de schenkels lichtjes met bloem inwrijven (infarinare); in een pan de boter en de ui zachtjes laten stoven (far sciogliere). De ui uit de pan scheppen; de schenkels in de pan leggen en ze rondom laten bruinen (farli rosolare da ambo le parti), de wijn beetje bij beetje toevoegen; wanneer de wijn volledig verdampt is (quando il vino sara evaporato completamente), de ( gestoofde) ui en de tomaat(concentraat) toevoegen.Peper en zout toevoegen. Mengen en doorroeren en ongeveer 1 uur (per circa 1 ora) zeer zacht (piano piano) laten stoven (lasciare cuocere) of anders zal het vlees niet mals zijn (o se non la carne non sarà tenera ; tijdens het stoven, indien nodig wat bouillon toevoegen (aggiungendo se necessario poco brodo per volta). Intussen de cremolada bereiden (preparare intanto la cremolada): samen fijn hakken (tritando finemente, tutti insieme) look (l'aglio), peterselie (il prezzemolo), rozemarijn (il rosmarino), citroenschil - uitsluitend het gele gedeelte - (la scorza di limone, solo la parte gialla). 10 minuten vooraleer van het vuur te nemen (10 minuti prima di togliere dal fuoco), de cremolada aan het vlees toevoegen (unire alla carne), mengen met het kookvocht, de ossobuchi omroeren (mescolarla al fondo di cottura, rigirate gli ossobuchi). Opdienen in een warme schotel (portate in tavola sul piatto di servizio bene caldo). Serveren met de klassieke risotto alla milanese of met een goede aardappelpuree (si servono con il classico risotto alla milanese o un buon pure). Droge witte wijn, koel geserveerd (vino bianco secco servito freddo).


- lamsboutribbetjes/sneden met "ratatouille" van courgettes, pepers, aubergines, tomaten, aardappelen; kruiden (GV!) met peper en zout, kaneel, gember, paprika en kruidnagel of tijm, laurier, oregano ...; aardappelen ev. vervangen door volle rijst of spaghetti (GV!); in dit laatste geval bestrooien met gemalen parmezaan.(2 dagen!)

- kalfs- of varkenslapjes of varkenshaasje (2 dagen!) met gestoofde wortelen, raapjes en aardappelen

- varkenshaasje (2 dagen !) met dag 1: gestoomde broccoli en aardappelen; dag 2 : verse groentesla van tomaten, gesneden witloof en geraspte wortelen, in bereid. van olijfolie, balsamico-azijn, mosterd (GV!), p & z; koud/warme aard.

- gestoomde zalm (vers) met venkel en schijfjes aardappelen.

- sneden gerookte ham (GV!) met veldsla en fijn gesneden witloof, bereid. olijfolie, balsamico-azijn, mosterd (GV!), peper & zout, brood/broodjes (GV!) of w/k aardapp.

- warme groetesla van - met een verkruimeld glutenvrij bio-bouillonblokje - gestoofde andijvie, raapjes, aardappelen en halve tomaten; na de "kookfase" als bindmiddel een ei toevoegen en doorroeren; deze groentenschotel kan als begeleiding geserveerd worden bij vlees (steak, haasje ...) vis of glutenvrije bio-groeteburger ( deze laatste opgewarmd bovenop de groentensla!).

(5) Een recept van Tina in Ostia - Carciofi (artisjok) alla Romana con patate: carciofi (kleine artisjokken ) - patate - prezzemolo (peterselie) - aglio (look) - pepe (peper) - mentuccia (soort gedroogde munt) - sale (zout) - peperoncino (s. gedroogde kruiden) - olio (olie) -> mondare i carciofi - allargarsi e mettere dentro un miscuglio di aglio, pepe, prezzemolo, peperoncino, sale - e gambo tritato; inserire nel tegame i carciofi a testa in giù; condire le patate tagliate a piacere aggiungerle ai carciofi - aggiungere 1 tazzina di caffe di acqua (olio quanto basta) e cuocere a fuoco lento fino a quando non è cotto il cuore del carciofo. -> Buon Appetito, Tina.

de artisjokken schoonmaken (punten eraf snijden), de blaadjes "openen" en opvullen met een mengsel van look, peper, peterselie, peperoncino , zout en gehakte steel- de artisjokken in een pan leggen met de kop naar beneden- de aardappelen, gesneden naar wens, kruiden ( oa met de mentucia )en ze toevoegen aan de artisjokken - een kleine koffiekop water en olie toevoegen (als het water bijna verdampt is) - op een zacht vuur koken (stoven) totdat het hart van de artisjokken niet te zacht is -> Smakelijk, Tina.

(6) Griekse keuken ...

We eten lekker en - ook glutenvrij - bij Takis' taverne in Kontokali op Corfu, bij Angy's Blue Coast in Sivota-Mourtos en bij Spiros, Vassili en Iannis, waar Thomas serveert, Het Sprookje - San Paramuthy , bij Frini's Sto Molo en in Pai Kairos ( De ouden tijd )tin Lefkada, in To Katogi bij Alison en Peter in Vafkeri.

Enkele suggesties, om ook aan boord klaar te maken ...

voorgerechten: * lachanika scharas: gegrilde of gestoofde fijngesneden - stukjes (zoete) paprika, aubergine en courgette - , warm serveren met yoghurt overgoten en wat balsamico / * feta psiti: in een pannetje een plak fetakaas in wat olijfolie - bedekt - opwarmen met een schijfje tomaat en enkele stukjes ui, rode en groene paprika, en gekruid met peper en oregano/ * patata se endiaferousa , een grote aardappel met schil lichtjes halfgaar koken, dan, een overlangs deel vrijmaken van de schil en lichtjes uithalen, opvullen met een mengsel van ( verschillende ) kaassoorten, stukjes rauwe ham en wat room, in de oven bruinen en gaar laten worden; of een gelijkaardige bereiding waarbij de aardappel wordt vervangen door een aubergine of een grote zoete paprika; als kaassoorten kan men zijn fantasie de vrije loop laten, het kan met feta, maar ook zelfs met gouda! / * roka-salata: een groot bord roka-sla - ev. ook wat ijsbergsla - rijkelijk bestrooid met geraspte en in kleine fijne plakjes gesneden parmezaan kaas, gedroogde tomaten en rozijntjes, event. zonnebloempitjes, besprenkelen met wat olijfolie en balsamico, event. een mengsel van balsamico en honing / traditioneel is hier ook * de zgn. Griekse sla - waarbij de fetaplak, de olijven en de oregano niet mogen ontbreken op een mengeling van gesneden groente, komkommer, tomaat, wat groene sla en witte kool, * de tsaziki, een koude mengeling van yoghurt, heel fijn gesneden of geraspte (geschilde) komkommer, knoflook, wat olijfolie en ... een olijf en wat dille als afwerking! - * rode bietensla: schijfjes rode biet, besprenkeld met olijfolie, fijne stukjes geitenkaas, look en peterselie; * Makedonische auberginesla: een koude puree van geroosterde ( ev. gestoofde ) aubergine en wat paprika, wat fetakaas en wat tomaat en knoflook, opdienen afgewerkt met kleine stukjes pijpajuin en peterselie; * lekkere voorgerechtjes maar helaas niet glutenvrij tenzij speciaal bereid - wat in de restaurants niet het geval is -: * keftedakia: vleesballetjes, gebakken en al of niet daarna verder gaar bereid in een al of niet met ouzo of met pikante paprika gemaakte tomatensaus, ev. een tomatensaus bereid met wat fetakaas; * kolokuthobales: met spinazie gevulde bladerdeeg taart; * tirobales: met fetakaas gevulde bladerdeeg taart; * honingbeignets van gefruite (zoete) uiringen (héél lekker, weet Kaat!).

kleine schotels: * spetsofai pilioritika: gaar gestoofde worststukjes in een pikante saus met stukjes tomaat, paprika en aubergine; * mekri meze: gestoofde stukjes kalfsvlees in een lichtjes met maïsbloem gebonden paprikasaus; * tigania: stukjes varkensvlees gestoofd in een met citroen gekruide saus van stukjes paprika en paddestoelen ; * mousaka en pastitsio ( beide niet-GV! ); * piperies, tomates, melizanes gemistes: vnl. met rijst gevulde en met oregano gekruide, in de oven of in een pot gestoofde, paprika's, tomaten of aubergines.

andere schotels: grotere vis is duur in Griekenland en op vis zijn we hier niet zo gesteld wegens de vervuiling; toch is een schotel gavros psiti of marides tiganites - gegrilde ansjovisjes, gebakken visjes, sprot - heerlijk; hoewel dikwijls diepgevroren, en - misschien - dan uit de Chinese zee afkomstig, zijn octopus, geroosterd of in azijn klaargemaakt - chtapodi psyto en sudato -, calamares - kalamarakia - en grote garnalen - garides - toch ook een aangename en lekkere variatie op ons hoofdzakelijk uit groente bestaande menukeuze! Gegrild vlees - de eeuwige souvlaki en brisoles ( koteletten ) eten we slechts als het niet anders kan, want dikwijls erg vet en met wat verkoolde randjes, - echt te mijden dan! Heel zelden laten we ons verleiden tot een schotel arni (lam) paiidakia, geroosterde lamskoteletten en andere stukjes ...; bereide vleesschotels - stukjes gestoofde of gebakken kipfilet, kalfs- of varkenslapjes met een citroen- of mostaardsaus op basis van maïsbloem of andere GV-bloem, met licht gestoofde, nog wat krokante paprika's, cougettereepjes of aubergineschijfjes, met saffraanrijst, hebben we meermaals in het restaurant in Lefkas gegeten ... zodat Kaat dir recept ook voor de boot reserveert want erg eenvoudig en lekker!

Doordat we gluten-vrije deegwaren van Schär bij de apotheker - op bestelling - kunnen kopen kan het restaurant dan een spaghetti-, een penne- of een tagliatelleschotel bereiden, maar een groente risotto is ook een van de lekkere GV-keuzemogelijkheden.

wordt vervolgd!


9. In ons uitgavenboek ... / Dans notre livre des dépenses ... / in English In our budget-book ...

T: nav. tax & vignette / H (havens & stoppl. / ports & haltes / harbours & stopp.) / D (brandstof/ carburant / fluel) MH: Motor Hours / ADS (gem. daguitgaven / dépense journ. moyenne / aver. day-spending (= all-in but excl. T/H/D)

drie bepalende factoren / trois facteurs déterminants / three determinig factors: A. de beperkte grootte van onze zeilboot / les dimensions limitées de notre voilier / the limited dimensions of our sailing boat ( LOA. 8.50 m BEAM 2.50 m, Yanmar 1GM10!) B. de grondige voorbereiding (boot, project en bemanning) / la sérieuse préparation (bateau,projet, équipage) / the serious preparation (boat, project, crew), en / et/ and de glutenintolerantie van Eric, die restaurantbezoek en consumptie van bereide (industriële) voedingsproducten quasi volledig uitsluit, maar de aankoop van (veelal duurdere) glutenvrije - vooral broodvervangende (en dgl.) - producten oplegt - F: l'intolérance au gluten d'Eric, qui exclue quasi totalement les restaurants et la consommation de produits (industriels) préparés mais implique l'achat de produits exempts de gluten (pains etc) , généralement plus chers - E: Eric's gluten-intolerance: this exclude in general restaurants and the consumption of prepared (industrial) food but impose buying of gluten-free products (bread etc) mostly more expensive

9.1. de tocht door Frankrijk - la traversée de la France - through France (07/07-24/08/07): T: B 25,- / F: 104,60 ; Tunnel de Riqueval: 21,- = 150 euro - H: 330 euro - D: 120 euro (105 l gasoil , 235 MH e.c., average cons. 0,5 l p/H) - ADS: 41 euro

9.2. langs de Franse kust - le long de la côte française - along the French coast (25/08-31/10/07): H: 750 euro (11 euro/a.p.d) / D: 55 euro (46 l gasoil, 37,5 MH e.c., average cons.0,81 l p/H) - ADS: 59,- euro

9.3. de overwintering - l'hivernage - the winterstop ( MENTON-Garavan, 01/11/07-31/03/08): H: 1051 euro (7 euro/a.p.d) - ADS: 60 ,euro (incl. D for heating)

9.4. langs de Italiaanse kust en de eilanden - le long de la côte italienne et les îles - along the Italian coast and the islands (24/04/08-12/07/08): H: 2205 euro (28 euro/a.p.d) / D: 390 euro (229 l gasoil, 209,2 MH e.c., average cons.1,09 l p/H) - ADS: 45,- euro ; Italian harbours: gen. expensif: most expensif: Rapallo (01/05/08: 59 euro; cheapest: Bocca d'Arno 15 euro (07.05.08); average: Porto turistico di Roma: 27 euro (see for details 4.2)

9.5. Ionische Griekenland - la Grèce Ionienne - Ionian Greece (13/07/08-30/09/08): H: only two marina's, Gouvia 27,97 euro/a.p.d HS+ DrW & Lefkas 27,97 euro/a.p.d HS+ Showers ); at the quay at Preveza 6,61 euro / ADS: 45,- euro; in Greece we went eating out all nights (20 to 30 euro); (see for details 4.3)

9.6. de overwintering - l'hivernage - the winterstop: LEFKAS-Marina , 01/10/08-30/04/09: H: 246,09 euro / month, April (HS) 334,46 euro/month - discount 6% member Cruising Association - ADS: 50,- euro (incl. D for heating); in Greece we went eating out all nights (20 to 30 euro) (see for details 4.3); update 23.09.2010: LEFKAS-Marina , 22/09/09-22/03/10: H: 1374,26 euro ( discount 6% member Cruising Association ) LEFKAS-Marina, 01/04/10-31/03/11: H: 3009,79 euro ( discount 17% for paying in advance and 6% member Cruising Association ) update 01.04.11: we paid for the annual berthing in LEFKAS-Marina ( 8,50m boat, 01/04/11-31/03/12) 3075,49 euros ( incl. -17% full payment in advance & -6% member C.A. & 23% VAT instead 19% in 2009 and 21% in 2010) with free showers.update 01.04.11: we paid for the annual berthing in LEFKAS-Marina ( 8,50m boat, 01/04/11-31/03/12) 3075,49 euros ( incl. -17% full payment in advance & -6% member C.A. & 23% VAT instead 19% in 2009 and 21% in 2010) with free showers.

9.7. Golf van Patras en Golf van Corinthe, en Egeïsch Griekenland ( indien niet vermeld = geen liggeld ) - golfes de Patras et de Corinthe et la Grèce Egéenne ( si pas mentionné pas de taxe d'amarrage ) - the gulfs of Patras and Corinth and Aegean Greece ( if not mentioned no fees) :

2009: at the quay in Galaxidi 4,40 euros / day + 5 W/E/ day; at the harbour quay in Corinth 7,58 euros/day; Passage Corinth Canal (one way) 95,20 euros; at the quay in Aegina 5,35/ day +W/E; at the harbour quay in Vathi Methanoon 5,50 + W/E; Olympic Marina 48,79/day + W/E; Passage Chalkis Bridge (one way) 18,16 euros; at the quay in Loutra Aidipsou7,58/day;

2012: Passage CORINTH CANAL ( http://www.aedik.gr/frontend/index.php?chlang=EN ) one way LOA 8,50: 98,40 euros; Olympic Marine, marina Se of Lavrio, just N of cape Sounion, (LOA 8,50!) 52,43 /day + W/E; on-shore: 195,74/month (1/6-31/1 = LS hardstanding!), 262,-/month (1/2-31/5 = HS hardstanding!) ; yearly contract on-shore (LOA 8,50m) 1771,20 ( all prices incl. VAT 23%, showers, W & Eh ) note: the RAY-certified skipper asked 200,- euros/day, excl. meals and costs!

9.8. Wat kost het, in Griekenland? Ça coûte combien en Greece? in English How much does it costs, in Greece? (still updating)

BTW / TVA / VAT ( 06/2016 ): 24 %

voeding / alimentation / food 13 % - hotel / hôtel / hotel + boeken, dagbladen / livres, journaux / books, newspapers 6,50 %

Algemeen vonden we groenten en fruit goedkoper dan in België en Frankrijk, grootwarenhuisproducten en -prijzen zijn vergelijkbaar met de prijzen in België en Frankrijk; taverna-restaurantbezoek is merkelijk goedkoper, zij het dat de "culinaire" vergelijking dikwijls moeilijk opgaat; terrasjes- en cafébezoek vinden we duur ( bier, spuitwater, limonades, fruitsappen, expresso koffies ), dikwijls duurder dan in België, Frankrijk en Italië, en, een koekje of een chocolaatje krijg je bij de eenvoudige bediening niet, room of een advokaatje zoals in Nieuwpoort natuurlijk niet! ouzo me meze kan qua prijs soms meevallen hoewel ... ; ontbijt (voor toeristen, want de Grieken beperken zich tot een koffie en ... cigaretten, gem. levensverwachting min 7 jaar! ) is duur en meestal ontgoochelend (maar er zijn heel leuke uitzonderingen ); . Kamerprijzen schommelen tussen de 30,- à 40,-of zelfs 50,- (LS) en de 70,- à 90,- en meer (HS); de heel eenvoudige kamers zijn nog moeilijk te vinden , de meeste kamers zijn nu meestal (minstens) uitgerust met douchecel/toilet of badkamertje, en keukenhoek; bij de goedkoopste hotelletjes schommelden de prijzen rond de 40,- à 50 euro. In de winter en het vroege voorseizoen - vanaf midden oktober tot eind april soms - kan het op bepaalde plaatsen moeilijk zijn een kamer te vinden, ook al omdat verwarming ontbreekt; telefoneren is dan een goede voorzorg! Zeker nuttig is het raadplegen van een recent bijgewerkte reisgids, wij gebruiken Trotter, of de Franse versie ervan, de Guide du Routard om zijn jaarlijkse/tweejaarlijkse updates ( die relat. voldoening geven )

En général nous trouvons que les fruits et légumes, ainsi que les fromages sont nettement moins chers qu'en Belgique et en France, mais les produits et les prix en supermarché sont comparables à ceux pratiqués en Belgique et en France; les tavernes-restaurants sont très nettement moins chers, mais la "cuisine" n'est en rien comparable; terraces et cafés sont assez chers ( bière, cafés expresso , eaux gazeuzes, limonades, jus de fruits ), plus chers souvent qu'en Belgique, en France et en Italie et le service est assez élementaire ( pas de petit chocolat, biscuit ou crème, évidemment pas le petit dés d'avocat que nous recevons fréquemment à Nieuport!); si le café grec est peu cher les petits-déjeûners - pour les touristes - car les Grecs se satisfont d'un café et de cigarettes ( ils vivent en moyenne 7 ans de moins ) - sont souvent assez chers et décevants ( mais il y a heureusement des exceptions!); l'ouzo me meze peut être peu cher, bien que ... ; le prix des chambres vont de 30,- à 40,-ou même 50,- (BS) et de 70,- à 90,- et plus (HS); on trouve encore des chambres simples mais assez difficilement ( et souvent proportionnellement assez chers tout de même ) car la plupart des chambres ont été construites ( ou transformées ) offrant au minimum douche/toilette ou petite salle d'eau, et un coin cuisine; dans les petits hôtels vétustes encore assez nombreux et relativement bon marché les prix varient de 40,- à 50 euros. Utile à consulter: la dernière édition du Guide du Routard ( mise à jour assez satisfaisante ). En hiver et hors saison touristique ( attention, celle-ci est parfois fort limitée!!! ), certainement d'octobre à la mi-avril il peut être difficile de trouver une chambre hors des petites villes, de nombreuses chambres ne disposant pas de chauffage ou les propriétaires considérant que le bénéfice n'en vaut pas la peine, un peu pareil pour trouver un resto, part. hors weekend ( notre expérience!!! - la crise poussera peut-être à un peu moins de paresse! ). Quelques précautions, un coup de fil est donc vivement conseillé .

in English In general as - we see - prices for vegetables and fruit, and cheeses are lower than in Belgium and France, supermarket products are about the same and at the same prices as in Belgium and France; taverna-restaurants are a lot much cheaper, but the "cuisine "cann't be comparated; Greek coffee is rather cheap, terraces and cafés ( beers, sparkling water, limonades, expresso coffees, fruit juices ) are more expensive than in Belgium and France and Italy and the service is many times very basic ( no small chocalate nor biscuit, chantilly, nor advocado ... like we got many times in Nieuwpoort! ); breakfast is expensive for what it is (tourists!) - but there are nice exceptions! - because Greek breakfast is usualy limited to a Greek coffee and cigarettes ( the Greek lives averg. 7 years less ... ); ouzo me meze can be cheap, although ...; room prices from 30,- to 40,- or 50,- (LS) and from 70,- to 90,- euros and more (HS); there are still more basic rooms but not so easy to find ( and relatively to expensive ) because most rooms were built (or modified) offering shower/toilet or small bathroom, and ktichenette; in small timeworn hotels there are still numerous and rather cheap rooms for about 40,- to 50 euros. In the winter and outside the ( sometimes short ) touristic season - from October till mid-April it can be difficult to find a room outside the touristic areas and outside small towns, because many rooms have no heating or the owners consider that benefits are not worth renting out - finding then a restaurant can be even difficult as our experiences have learned - the crisis will perhaps bring them to less laziness! Some precautions, a call are fully advised - like having a look to an recently updated travel guide. ( we use the last éditions of the (two) yearly well updated French Guide du Routard ).

opening hours shops: Monday, Wednesday& Saturday: 07H30/08H00-14H00/14H30; Tuesday & Thursday & Friday: 07H30/08H00-1400/14H30 & 18H00-21H00/21H30

Enkele richtprijzen ( kaas, groenten en fruit, vlees, brood, yougourt, wijn kopen we in de kleinhandel, en verkiezen inlands )

Quelques prix-phare ( nous achetons fromage, fruits et légumes, viande, pain, vin dans les petits commerces, et privilégions la production locale )S

in English Some essential prices ( we buy cheese, fruit and vegetables, meat, bread, wine in small shops, and choose local production )


Lefkas ( °10/2009, update 04/2011): 1kg inl. clementines 1.20; inl. oranges 0.80, inl. tomatos; 1.10; inl. sweet peppers 2,20; cumcumber 0,60; bread (1/2 kg) 1,-; full brown/wholemeal bread (400g) 1,10 ; yoghourt sheep (200g) 1.- ; marmelade Bonne-Maman aver. 2.91 ; cheese (spec.shop) 9.00-11.-/kg; cheese supermarket ( slices, packs Nounou Gouda 200gr 2.23 Edam 2.33 ; Italian cofffee Lavazza d'Oro 4. 25; milk 1/2l (GR) 0.77 ; 6 eggs 1,76 ; taverna-restaurant 2 pers. average 25-35 euro: couvert/bread: 0.50 à 1,-; house wine 1/2l huiswijn 3- to 4,- ; water 1.50l 1.- to 1.50 ; tsaziki 3,- à 3.50; Greek salad 5.- à 6.50; diff. salads 5.- to 8.- ( roka with ex. parmegiano ); mixed roka salad with smoked salmon and orange pieces 8.50; Mekri meze 5,- to 6,- ; main meat dish 10.- to 14.- ; terraces & cafés: Greek coffee 1.10; Esspresso 1.10 to 2,50; frappé 2.50 ; fresh orange juice 2,50 to 3,50; beer (0,5l bottle) 2.- to 3.-; ouzo or tsiporo 1.50 me meze 2.50

Hortó and Pilionregion ( 2009 & 2010 ): some prices as Lefkas although mostly little lower.

Inside the country ( excl. tourictic areas) ( 2009 & 2010 ): mostly 20% lower

Diesel Gasoil price - September 2010: gemiddeld- moyenne average 1,34 euro/liter, in de Pilonregio ( August 2010) we find 1,26 euro/liter update April 2011: meestal/gemiddeld - en général/moyenne - mainly/average 1,50 euro/liter but differences ( Lefkas town 1,53 - road Igoumentsa to Lefkada 1,39 ( min.), Igoumenitsa 1,48 )

update 07.04.11: spijts de opeenvolgende BTW verhogingen april 2011: levensmiddelen 13% en 23% (update 01.09.2011), andere prod. 23%, cigaretten, alcohol 24 %) blijft het in Griekenland leven o.i. goedkoper dan in België; vooral groenten en fruit - maar ook kaas en vlees en brood - blijven veel goedkoper; het taverna-restaurantbezoek is veel goedkoper hoewel prijs/kwaliteit hier moeilijk te vergelijken is; een aantal restauranthouders hebben getracht om het tegenvallend bezoek in 2009 en vooral in 2010 te compenseren en prijsverhogingen door te voeren; maar vrij vlug leek dit het omgekeerde effect te hebben en velen hebben hun prijzen behouden (of zelfs - niet onverstandig! - wat verlaagd), spijts de BTW verhogingen tot 23% (update 01.09.2011); deze laatste verhoging heeft nu wel prijsstijgingen voor gevolg, zij het met enige vertraging). Ook in de grootwarenhuizen en supermarkten waar de prijzen veelal vergelijkbaar zijn met de Belgische (of iets lager), heeft men weerstaan aan de verlokking van prijsverhogingen; toch is grote waakzaamheid geboden op erg of "uitsluitend" toeristische plaatsen: de buitenlandse toerist wordt steeds meer aanzien als diegene die het verlies moet compenseren, vooral tijdens het rampjaar 2011 zou de verleiding wel erg groot kunnen worden! Hoewel we, zoals toch meestal nog in Griekenland bij het betalen van de rekening een extraatje, krijgen aangeboden - een kwartliter wijn, een zoetigheid of een bordje fruit - en hoewel de rekening dikwijls naar de lagere eenheid wordt afgerond, stellen we soms toch grotere verschillen vast bij rekeningen; niet zonder reden stellen Griekse vrienden voor om door hen te laten afrekenen (niet omwille van de ev. belastingsaftrek) en daarna onderling te regelen ( het blijft natuurlijk het recht van elke restauranthouder om zijn "goede klanten" - waar we soms ook bij horen - te behandelen zoals hij wil ...!). Bij onze trips in het binnenland - waar we veelal het vroegere Griekenland terugvonden, dikwijls vriendelijker en gastvrijer - waren de prijzen ook verschillend: zo betaalden we voor 2 frappés (soort gekoelde koffie) met 2 glazen water ( en niet met die gehate plastiek o,25l flesjes (0,50 euro) die bij elke koffie worden geserveerd en die je overal verpletterd als zwerfvuil vindt, bij voorkeur op parkings! ) slechts 2 euro!

malgré les augmentations de TVA successives (jusqu'à 23 et 25%; avril 2011: en général alimentation 13% mais aussi 23% (update 01.09.2011), autres produits 23%, alcool, cigarettes 25% ) vivre en Grèce est toujours d'après nous moins cher qu'en Belgique ou en France; ce sont surtout les fruits et les légumes - mais aussi le pain, le fromage et la viande - qui font la différence , et évidemment les tavernes-restaurants ( mais établissements et cuisine en général non comparables! ); un certain nombre de restaurateurs ont essayé de compenser la perte de clientèle en 2009 et surtout en 2010 en augmentant les prix; bien vite l'effet contraire est apparu et la plupart ont conservé les prix inchangé malgré l'augmentation de la TVA - certains ont même baissé légèrement les prix ce qui n'était pas bête; l'hiver et le début 2011 ont confirmé la baisse drastique de la consommation, les prix n'ont pas augenté - update 01.09.2011 la dernière augmentation à 23% entraîne des augmentations, même si cela se fait avec quelque retard!. Dans les supermarchés aussi - prix souvent assez comparables aux prix en Belgique ou légèrement moindres, on a résisté à augmenter les prix; nous ne notons pas d'écarts significatifs vis-à-vis de 2010. Mais à nouveau il faudra être vigilant dans les lieux de fort tourisme étranger; le touriste non-Grec pourrait plus encore cette année être celui qui doit compenser les pertes. Bien que nous recevions, au moment de payer l'addition, comme souvent encore en Grèce, gracieusement - un quart de litre de vin, une douceur,ou une petite assiette de fruis coupés, et bien que le montant de l'addition soit fréquemment arrondi vers le bas, nous avons vu de grandes différences: ainsi ce n'est pas pour rien non plus que des amis Grecs nous ont proposé que ce soit eux qui demandent l'addition (non pas pour la déduction fiscale) ... ( évidemment le resto traite ses "bons clients " - dont nous faisons parfois partie - comme il veut ...!). Lors de nos ballades dans l'intérieur du pays - où nous avons redécouvert cette autre Grèce d'antan, souvent bien plus aimable, accueillante, hospitalière - les prix aussi était bien différents: pour 2 frappés (sorte de café frais) et 2 verres d'eau - et non pas ces horribles et inévitables bouteilles de 0,25 l (0,50 euros) servies avec tout café ( elles se retrouvent partout, écrasées, polluant de préférence les parkings! ) - nous n'avons payé que 2 euros!

in English despite the higher VAT (till 23 and 25%; April 2011: food in general 13% but also 23% (update 01.09.2011, idem 2013), other products 23%, spirits, cigarettes 25% ) living in Greece is still cheaper than in Belgium or in France; above all fruit and vegetables - but also bread, cheese and meat - are making the difference , and of course the taverna-restaurants (but you can't compare location, service nor food ); some restaurant holders have tried to find a compensation for the client drop in 2009 and still more in 2010 by highering prices, with the opposite as result! Most have keep their prices despite the higher VAT and a few have lowered prices a little (not stupid!) - update 01.09.2011 the last highered VAT to 23% for the restaurants highered the prices sometimes with a short delay!; but winter and the start of 2011 have confirmed the dramatic consumption drop, so prices have not really been increased as we now can see and hear here at Lefas. In supermarkets too, prices mostly the same as in Belgium or France, sometimes little lower, but no real higher prices in comparaison with 2010. But in places where foreign tourism is important, the non-Greek tourist could be the one who has to pay the bill of the drop! Although we quite always get some special attention - a quarter liter of wine, sweets or some fruit, when we pay the bill (still a habit in Greece) and although the bill usualy round off to the lower unit, we have seen differences: so it's not without reason that Greek friends prose that they ask the bill ( of course not for the reduction in taxation ) ... ( and, of course a restaurant owner has full right to treat his "good clients" - like we in some cases - like he wants ...! ). During our trips inside the country - where we have found back the former Greece, with many times a better welcome, more hospitality -, prices there were different too: for 2 frappés (a kind of ice coffee) and 2 glasses of water - and not those terrible and unavoiding small bottles of 0,25l (0,50 euro) you get with all kinds of coffees ( you'll find them everywhere, crushed, specially polluting park places! ) - we have paid only 2 euros! update spring 2013: our general impression is that prices have not raised, they are rather little lower; gasoil: 1,29-1,40/l

Lefkas Marina costs: August 2008: for our boat daily summer price is: 29,75 euros incl.VAT 19% (21.07.08)- (HS 01.04-30.09, LS:17,85 euros) 6% discount member C.A., or similar; costs for boat maintenance:Travellift out/in + propping charge + high pressure hull cleaning we paid at the Marina-office 406,05 euro incl.VAT; apart-room: during the hardstanding and the works on the boat we rent an apart-room at the Europcar-office: 25,-euros/day (3 days end of March); update 22.09.09: by paying the winterberthing for the coming 6 months we got 15% reduction above the 6% reduction for our Cruising Association membership, so for our boat we paid for the period 22.09.09 - 31.03.10: 1.374,25 euro = 2x 687,13 euros! update 18.03.10: we paid for the annual berthing in the marina ( 8,50m boat, 01/04/10-31/03/11) 3009,79 euros with free showers ( incl. -17% full payment in advance & -6% member C.A. & 21% VAT -instead 19% before - i.c. in Menton Garavan (F) this should be 4.548 euros, with free showers); update 19.04.10: during the maintenance works on our boat staying on the hard at Lefkas Marina we rent a house at sailor Tony's Delphini villa's in Apolpena: villa Athene , we pay (out of season) 40 euros/day; for hauling out/in we have paid this year 505 euros (Lefkas Marina); update 01.04.11: we paid for the annual berthing in the marina ( 8,50m boat, 01/04/11-31/03/12) 3075,49 euros ( incl. -17% full payment in advance & -6% member C.A. & 23% VAT instead 19% in 2009 and 21% in 2010) with free showers.

Olympic Marine - marina costs: http://www.olympicmarine.gr/index_en.html ; for our boat we paid in 2009 for 1 day ( visitor) 49,- euros + water/electricity, showers free; in 2012, the day rate (visitor) was 52,43 euros; there was no montly price afload; on the hard () 1 month LS ( 07-01) costed 195,74 euros HS (02-06) 322,26 (incl VAT) while 1 year on the hard costed 1771,20 euros. Mini-market, restaurant, bar and car renting ( www.kearentamoto.gr, manager Panagiotis Sarigiannis, MOB. 6944845703 ) in the marina. Nearby: Hotel Saron (Sounion) 2 km south on the road to Sounion www.saronhotel.com email: www.saronhotel.com , tel: 0030.2292039144, taverna at 100m; Lavrio is at 5 km




10. in English Internet & mobile phone.

10.1.in English Internet:.

France: internet points in towns and, in many harbours, Wi-fi from www.tekworld.com (see also diff.harbours); during our wintering in Menton-Garavan we had a Tekworld Wi-fi connection, for details see under 4.1; for the bigger work (updates, loadings, website), we went to internet cafes.

Italia: internet points in towns, in some harbours Wifi (we didn't use it); our solution: internet on board on our laptop with an UMTS-Hi-speed modem (Onda MTS1 2HS) GPRS,EDGE,UMTS,HSDPA , or 3G/UMTScard, from Alice Mobile-TIM: Maxxi TimWebTime Rech, prepaid 25 euro, 9GB/month, from 05 p.m.till 09 a.m. on Mon.-Friday + the whole WE and holidays. Config. in this case Outlook-express for out-going mail server (SMTP): mail.posta.tim.it; for the bigger work (updates, loadings, website), we went to internet cafes.

Hellas (Greece): many internet points, in some harbours Wifi (we didn't use it); our solution: internet on board on our laptop with an Vodapfone Mobile Connect USB Stick : 2 possibilit.: or PREPAID: 189 euro! (stick) + prepaid connect.time/cap.( = very expensif, not to be comp. with Italy!!!)! or CONTRACT (min.12 months, poss.canc.after 2!): if you haven't a Greek TAX number you have to ask in the Marina a certificate for Vodafone-contracts that you stay in the marina (also for a little time); it's the only possibility that allows you to get this (cheaper, about 29,50 euro + VAT/ month/ 5Gb) contract; the first solution seemed us to expensive for our use so we made a choise for the min. 12 months contract Vodafone VMC5GB - 34,83 euro/month -incl. USB stick & VAT, paid by BC or CC for 5GB (5120 MB) p. month; speed 53,6 Kbps, 3G in Corfu-town, many times slower at other places; Config. in both cases Outlook-express for out-going mail server (SMTP): mail.vodafone.net.gr or mailgprs.vodafone.gr; for the bigger work (updates, loadings, website), we go to internet cafes: update 06.12.2009: Prepaid cell/mobile phones in Greece – Registration required: see below under 10.2

UPDATE 2014: we get now a VODAFONE MOBILE SIMCARD MODEM working well as our secured hotspot for max. 5 WIFI connected devices.

UPDATE MAY 2016: we have a new VODAFONE 2-YEARS CONTRACT : 22,79 euros/month ( incl.VAT ) for 10GB /month / direct debit on our VISA credit card

UPDATE MARCH 2018: in totaly we have to our disposal : 10GB by our VODAFONE CONTRACT ( for our PC and tablet ) + 6GB by our Belgium PROXIMUS account ( for our smartfone ); now we can use both in the whole European Union --------. (!!!) Travelling through Switserland on our way to Greece last spring we forgot to disconnect our smartphone and had to pay the roaming costs for our emails !!!

10.2. in English Mobile phone:

France: we used a SFR-prepaid SIM-card: we got a good Motorola mobile + Kit card for 34,90 euro and used prepaid loadings (SFR shops or bar-tabac)

Italy: we used a prepaid Vodafone Italy SIM-card (in our Motorola-mobile!): 10,- euro (5 euro SIM-card, 5 euro connect-time, Vodafoneshop in Ventimiglia) loadings in Vodafone-shops or tabacchi

Greece: first we used a prepaid Vodafone Greece SIM-card (in our Motorola-mobile!): 5 euro SIM-card, 25 euro connect-time, Vodafone shop(s) in Corfu-town) loadings in Vodafone-shops or newspaper shops/kiosk;update 06.12.2009: Prepaid cell/mobile phones in Greece – Registration required: Living in Greece explains: Whether you’re living in Greece or just visiting on vacation, using a prepaid cell/mobile phone card or καρτοκινητό (kartokinito) is a convenient and easy way to connect and keep in touch without the commitment. However, users can no longer be anonymous.
The new government that took power October 5 has decided to uphold and implement law 3783/2009, which strips prepaid cell/mobile phone users of anonymity and requires them to register. This measure was to take effect in July, but cell phone companies and unions resisted (see the original article from May,
Prepaid cell phone cards in Greece to lose anonymity“). Cosmote and Wind Hellas began mandatory registration of new users November 8; Vodafone announced the same two weeks later.
All existing users — regardless of company — will have until July 30, 2010 to register before the phone number is blocked and remaining talk time/credit erased. Each company has a different policy (detailed below), and this article will be updated as new information comes available.
There are 20,285,000 cell phone numbers in Greece, of which 13.5 million are prepaid but only 9 million of those are active in the hands of 6.8 million users. With only 215 days until the deadline, it means service providers need to register 41,860 phone numbers or 31,268 users a day, in addition to new customers. ( for more info go to http://livingingreece.gr/2009/11/08/prepaid-mobile-cell-phone-greece/ ) (idem April 2013)

UPDATE 2018: both we still use our Greek prepaid simcard-phones for calling inside Greece ( also as a lot of people knows our Greek phonenumbers ); we use our Belgium Proximus account for calls outside Greece, e.g. to Belgium


11. Weer en weerberichten / Le temps et les prévisions météo / in English Weather and weather forecast.

11.1. wat voor weer wij hadden ( natuurlijk subjectief en onvolledig) : een aanduiding / le temps que nous avons eu ( évidemment subjectif et incomplet) : une indication / the weather we had ( of course subjective and incomplete ): an indication (under construction)

The weather during our wintering at the Marina of Lefkas.

After the thunderstorm of the 15th of September autumn was suddenly there: in the second part of September we had many days of rain mostly with thunderstorms and the weather was generally changeable. Oktober was nice, so we were told, but then we were in Belgium and at Menton at the Côte d'Azur!

DAYS WIND>25 kts
NOV. (8-30)
12,9 (149,5)
12 of wich sunny min. half a day: 11
11 of wich with thunderst.: 5
7 < S-ly
max 22 / 13 - min 17 / 3
DEC. (1-31)
14,1 (132,2)
17 of wich sunny min. half a day: 14
14 of wich with thunderst.: 6
7 < S-ly /2 > 35 kts
max 19 / 8 - min 15 / 5
JAN. (1-31)
13,2 (109,7)
14 of wich sunny min. half a day: 9
17 of wich with thunderst.: 5
3 < S&SE-ly
max 17 / 10 - min 15 / 5
FEB. (1-28)
12,6 (110,0)
17 of wich sunny min. half a day: 13
11 of wich with thunderst.: 7
4 < N-E-S-ly
max 18 / 7 - min 13 / 2
MAR (1-31)
10,4 (75,7)
18 of wich sunny min. half a day: 12
13 of wich with thunderst.: 4
9 < id./ 4>35kts
max 22 / 10 - min 15 / 2
APR (1-30)
9,5 (60,4)
22 of wich sunny min. half a day: 12
8 of wich with thunderst.: 2
2 < N-E-S > 35 kts
max 22 / 15 - min 15 / 4

HMS( = HNMS - Hellenic National Meteorological Service - RAIN = total rainydays + rainfall in mm; TEMP.= monthly maximum & minimum & average temperature. DAYS WITHOUT RAIN & DAYS WITH RAIN & DAYS WIND>25 kts & TEMPERATURE in degr.C: according to our observations. The temperature was very changing; we note very big differences. February seems to be without doubt the coldest month; we have count 8 really "cold"days: despite it was sunny, the feeling temperature was about 2 degrees C due to the cold NW-ly and E-ly wind, except at midday in the sun! On the mountains of Lefkas and at the higher situated villages - Karia, Egklouvi, Hortata etc. - the snow remained for a week and it was freezing even at midday. The road from Agios Donatos to Agios Ilias was icy and not really passable! The highest summits at the mainland, visible from Lefkas, were snowy from November. During our trip to Horto (2-12 mars) it was raining during 3 half-days and one full day, the rest of the time it was sunny; at Lefkas it was raining 9 days during the same period, we were told, and they had there two sunny and dry days; we felt that March at Lefkas was a very cold month, on the summits it was regulary snowing. In Aprril we got some very nice days - mostly during the first part of the month - although the nights were still very cold; during the last part of April it was many times cloudy and even very cloudy, we got heavy showers, some entire rainy days, and thunderstorms; the weather charts - temperatures and precipitations - were reporting important anomalies for the whole period ( till + 400% for the precipitations ).

Overall we felt the weather during the wintering 2008/2009 as unpleasant: the abundant rainfall and the cold (winter)weather - although not unusual here - were considered in general as being " not normal". However, this wintering couldn't suffer no comparison at all with our stay at Menton (F) during the winter 2007/2008.

About the climate of Lefkas N.D.ELIAS writes ( o.c., p.59, see Bibliographie in KORTOM 7): Generally the climate is mild and healty. It rains continually during winter and the temperature is often below 0 [degree] C but it rarely snows. The temperatures are low during summer as there is a continual alternation between the N and W winds of the land and sea breezes. About the frequent thunderstorms developing often at night and of witch origine the high, stable temperature of the water mass till the largest depths (5100 m! S of Greece) is nearly 13 degrees C in contrast with de important variations of the surface temperature, is a determinating factor, see R.MAYENÇON & R. DELORME, o.c. p. 99 sq.


11.2. weerberichten / les prévisions météo / in English weatherforecast ( ---> LINKS)

zie / voir / see ---> Frank Singleton: weathersite http://weather.mailasail.com/Franks-Weather/Home in our opinion the most complete site!

wij gebruiken/ nous utilisons / we use: internet (sites & gribfiles), VHF, SSB-BLU, NAVTEX, Radio, TV, en zelfs kranten, même les journaux, even newspapers!

SSB: WIBE Weather info box: FAX DWD & FAX Northwood + barograph
Internet gen.:
gribfiles Ugrib: free download Ugrib www.grib.us
zyGrib, free download from the website of sailingmagazine ZILT www.ziltmagazine.nl/software or www.ziltmagazine.com/software

[ update 21.03.2010 about and from U-grib: IMPORTANT - Validation Failed Messages 10/27/2009 7:21:18 PM There have been a number of users experiencing validation failed messages recently when running Ugrib. This has been caused by us having to tighten the free licensing scheme due to misuse by a few users. All users are automatically allocated three licenses with a 'free' account. If you are experiencing difficulties please send an e-mail to admin@grib.us AFTER having read the following.
1 - The subject must read "Validation failed" . The body of the mesage must have either the e-mail address linked to the account or the username.
2 - Please keep the e-mails short and sweet.
3 - If you need more than three licenses please ask us in a separate e-mail with the subject "License Request"
4 - We cannot guarantee how long the account reset will take. Please don't resend the request more than once.
We will delete all current licenses allocated to the account after which there will be three licenses available. Grib.US support http://www.grib.us/Forum/tabid/55/forumid/14/threadid/1642/scope/posts/Default.aspx ]

[ update 08.04.2010 about and from U-grib or zyGrib: zyGrib can be a good alternative for Ugrib; to download zyGrib go to www.ziltmagazine.nl/software or www.ziltmagazine.com/software , click on DOWNLOAD; after that, to change the language choise in zyGrib: if zyGrib is downloaded in another language (i.e. DUTCH) and you want to change the language, click in the in e.g. DUTCH opened zyGrib menu, to INSTELLINGEN, in the submenu click on TAAL and make your choise in de opened window e.g. ENGLISH or FRENCH .... You will get the message that you have to close zyGrip to re-open it in the choosen language.



Op de kanalen / sur les canaux / on the canals: Radio "France-Info" (infos en continu & météo /30' °105.2 > diff. see www.radiofrance.fr), internet: www.meteofrance.fr;

in de Middellandse zee/ en Méditerranée / in the Med: NAVTEX 518kHz/W (in E) & 490kHz/S (en F), VHF 80 - Port-Camargue-Menton; 79 - E(f)- Port-Camargue / Corse (en F, CROSS, °Météo-France);
VHF 23 (St-Raphaël-Menton) 25 (Port-Camargue-St-Raphaël) 24 (Corse) "en continu" en F
& in E (MONACO RADIO, now brd. by NAYA, °Météo-France)
(see Blocmarine, or pilot); Radio "France Info" (infos en continu météo /30' °105.2 > diff. see www.radiofrance.fr),
internet: http://france.meteofrance.com ; www.meteoconsult.com ;www.windfinder.com ; www.windguru.com (zie, voir, see LINKS)


NAVTEX 518kHz/R (Rome, in E) & T (Cagliari, Sard., in E), NAVTEX 518kHz/W (for Ligurian sea, Corse, Elba, Maddalena, Sardegna) & T (in E)
VHF 68 "continu" I & E ("all areas"),
RAI 1, 2, 3
internet: www.meteoam.it ;www.meteoconsult.com ;www.windfinder.com ;www.windguru.com ; gribfiles: Ugrib free download from www.grib.us) and zyGrib (
free download from the website of NL-sailingmagazine ZILT www.ziltmagazine.nl/software or www.ziltmagazine.com/software)

Hellada (Greece):

VHF: Forecasts in Greek and English is given for all Greek waters at 0600, 1000, 1600, 2200 GMT. Add two hours for local time ( winter/summertime . Gale warnings are given at the beginning of the broadcast and a special security warning on Ch 16 gives all the VHF frequencies for different areas.
Shore stations:

  • Corfu (Kerkira) Ch 02
  • Cephalonia Ch 27
  • Petalidhi (Kalamata) Ch 83
  • Kithera Ch 85
  • Perama (Pireaus) Ch 86
  • Saronic Ch 25
  • Salamis Ch 23
  • Siros Ch 04
  • Parnis (Khalki) Ch 25
  • Pilio (Volos) Ch 60
  • Limnos Ch 82
  • Lesvos Ch 01
  • Khios Ch 85
  • Rodhos (Rhodes) Ch 63
  • Knossos (Kriti - Crete) Ch 83
  • Sitia (Kriti - Crete) Ch 85
  • Sfendarni (Thessaloniki) Ch 23
  • Thasos Ch 85

NAVTEX 518kHz/K ( K : Kerkyra -Corfu-, L : Limni, in E )
internet: www.windfinder.com ;www.windguru.com ; gribfiles: Ugrib (free download from www.grib.us) and zyGrib (free download from the website of NL-sailingmagazine ZILT www.ziltmagazine.nl/software or www.ziltmagazine.com/software) ;
www.weatheronline.co.uk; www.hnms.gr; www.poseidon.ncmr.gr ( Vodafone mobile stick mostly to slow for this one ); www.meteo.gr (spec. detail & gd for Korinthiakos kolpos & Patraikos Kolpos)
by phone / mobile: a text weather forecast in Greece; you can text Poseidon for a precise forecast if you have a Greek SIM card.
You text" W GPS "space and 4 coordinates:  e g "W GPS 39 15 20 25".  You then
send to 54546 and get an almost immediate reply from Text Meteo giving you
wind strength and direction for 3 times at 6 hour intervals,
e g date, 0200 2B NW
0800 3B NNW
1400 4B NNE.
Cost is that of a text message.(source: Cruising Association, Metnet, with thanks to Dick Taverne)


12. Goed geinformeerd blijven / Etre toujours bien informé / in English Being always well informed

- in Frankrijk / en France / in France :
radio: France-info (info en continu); France-Inter; dagbladen, journaux, newspapers: Le Monde, Libération ...; Le Nouvel Observateur wkbl.donderdag hebd.jeudi wkly Thursday; onze kleine dig. boord-TV, notre petite télé dig.à bord, our little dig. TV on b.; internet

- in Italië / en Italie / in Italy :
radio: Rai 2 & 3; dagbladen, journaux, newspapers: Le Monde ; Le Nouvel Observateur wkbl.donderdag/vrijd. hebd.jeudi/vendr. wkly Thursday/Friday; onze kleine dig. boord-TV, notre petite télé dig.à bord, our little dig. TV on b.; internet www.lemonde.fr , www.demorgen.be

- in Griekenland / en Grèce / in Greece :
radio: Radio Vlaanderen internationaal (RVI) 13685 Khz, 08.00-09.00 BZT, van 29 maart tot 24 oktober 2009, daarna alleen via via satelliet, kabel, DAB, internetradio (www.rvi.be); RTBF 1 (all day long) 9970 Khz ----; dagbladen, journaux, newspapers: Le Monde ( meestal te verkrijgen, géneralement disponible, gen avaible, at Lefkas daily) www.lemonde.fr (site of the daily Frech newspaper Le Monde, in French) , soms, parfois, sometimes Libération; Le Nouvel Observateur (Lefkas), l'Express, wkbl.vrijdag/ zaterd, hebd.vendredi/samedi. wkly Friday/Saturd.; Athens News (wkly, on Friday) www.athensplus.com, Kathimerini (supp. only avaible inside The International New York Times, in Greece & Cyprus) in English, www.ekathimerini.com; onze kleine dig. boord-TV, notre petite télé dig.à bord, our little dig. TV on b.; internet: www.demorgen.be (site of daily Belgian newspaper De Morgen, in Dutch), www.standaard.be/ (site of daily Belgian newspaper De Standaard, in Dutch), www.detijd.be (site of daily Belgian economic and financial newspaper De Tijd, in Dutch) ;www.ert.gr/filia/index.php?lang=fr (news, Greece, Filia/ERT radio, in French)http://french.amna.gr (news, Greece, Athens News Agency, in French) www.ert.gr/filia/index.php?lang=en (news, Greece, Filia/ERT radio, in English)http://www.amna.gr/english/ (news, Greece, Athens News Agency, in English) www.deredactie.be/cm/vrtnieuws (newssite of the Belgian Flemish radio and television)

13. Reizen / Voyager / in English Travelling

Luchtvaartmaatschappijën / Compagnies aériennes / Airlines

Treinen / Treins / Rail

Ferryboten / Ferry / Ferry

Bussen / Bus / Coaches & busses

Autoverhuur / Location de voitures / Car rentals

Hotels / Hôtels / Hotels

Retour à l' Aperçu général, cliquez ici.

in English Back to the general overview, click here.


Updated 10-feb-19
webmaster Q-Webbels